Điều hôm nay nhận được, nhiều khi đã được tích lũy từ rất lâu
積善之家，必有餘慶
Trong 《Chu Dịch · Khôn quái · Văn Ngôn – 周易·坤卦·文言》 có câu:
「積善之家，必有餘慶；積不善之家，必有餘殃。」Tích thiện chi gia, tất hữu dư khánh; tích bất thiện chi gia, tất hữu dư ương.
Nghĩa là: Nhà tích điều thiện thì còn phúc lành về sau; nhà tích điều không thiện thì còn tai họa để lại.
Ngay sau đó lại nói:
「非一朝一夕之故，其所由來者漸矣。」Phi nhất triêu nhất tịch chi cố, kỳ sở do lai giả tiệm hĩ.
Nghĩa là: Đó không phải chuyện hình thành trong một sớm một chiều, mà nguyên do của nó đã tích dần từ trước.
Hai câu ấy rất đáng suy nghĩ khi nghiên cứu Tử Vi và Phong Thủy.
Có những lúc gặp một lá số nhìn qua tưởng rất đẹp mà cuộc đời lại nhiều trắc trở. Có căn nhà xét hình thế, lý khí đều khá tốt mà gia chủ vẫn liên tiếp gặp chuyện. Nếu chỉ nhìn một lớp trước mắt, rất dễ sinh nghi: phải chăng lá số không ứng, Phong Thủy không ứng, hay những quy luật mình đang học vốn không đáng tin?
Nhưng đời người chưa bao giờ chỉ được tạo nên bởi một lá số hay một căn nhà.
Một người hôm nay đang thuận lợi chưa chắc chỉ vì lá số đẹp hay đang ở ngôi nhà tốt. Phía sau đó có thể còn là nền tảng gia đình, giáo dục, những mối quan hệ đã gây dựng, những lựa chọn đúng trong nhiều năm, sức khỏe đã giữ được, tiền bạc đã biết tích lũy, những người từng giúp đỡ mình và cả cách mình đã đối đãi với người khác.
Ngược lại, một người đang ở trong căn nhà Phong Thủy tốt, vận số hiện tại cũng không xấu, nhưng trước đó đã tích lũy quá nhiều vấn đề thì chưa chắc mọi thứ có thể đổi ngay.
Đời người giống như một cuốn sổ đã được ghi từ rất lâu. Ta thường chỉ nhìn số dư hôm nay mà quên rằng phía sau nó là cả một quá trình gửi vào và rút ra.
Có người chuyển vào một căn nhà rất tốt nhưng trước đó đã nhiều năm làm ăn sai lầm, nợ nần chồng chất, quan hệ vợ chồng đã rạn, sức khỏe đã suy, công việc đã đi vào ngõ khó. Căn nhà tốt có thể giúp thêm một phần thuận lợi, giảm đi một phần bất lợi, nhưng rất khó trong một sớm một chiều xóa hết những gì đã tích lũy suốt nhiều năm.
Phong Thủy không phải cây đũa thần.
Tử Vi cũng vậy.
Một người có lá số được đánh giá tốt chưa chắc cả đời đều thuận. Lá số cho thấy một phần cấu trúc, khuynh hướng và khả năng, nhưng những khả năng ấy còn phải đi qua thời vận, hoàn cảnh và chính cách người đó sống.
Một người vốn có nền tảng tốt mà liên tục lựa chọn sai, tiêu hao sức khỏe, phá hỏng quan hệ, làm ăn bất chấp rủi ro, sống buông thả hoặc gây tổn hại cho người khác thì cái tốt vốn có cũng có thể từng bước bị dùng hết.
Ngược lại, một người có nhiều chỗ khó trong lá số nhưng được giáo dục tốt, biết giữ sức khỏe, biết học, biết tích lũy, có quan hệ gia đình tốt, biết tránh những quyết định vượt quá khả năng thì chưa chắc cuộc đời đã xấu như cách nhìn đơn giản từ vài cung sao.
Bởi vậy, cái đang xảy ra hôm nay chưa chắc bắt đầu từ hôm nay.
“Phi nhất triêu nhất tịch chi cố, kỳ sở do lai giả tiệm hĩ.”
Không phải chuyện một sớm một chiều. Nó đã có cái gốc tích dần từ trước.
Phong Thủy tốt không có nghĩa hậu quả của những quyết định sai trước đây lập tức biến mất.
Một vận tốt cũng không đồng nghĩa những món nợ tài chính, sức khỏe hay quan hệ đã tích lũy nhiều năm tự nhiên được xóa bỏ.
Một lá số có nhiều điểm thuận càng không phải tấm giấy miễn trừ cho mọi sai lầm trong đời sống.
Có những cái tốt cần thời gian mới phát huy.
Có những cái xấu cũng cần thời gian mới bộc lộ.
Một hạt giống gieo xuống chưa chắc hôm sau đã mọc. Một cái cây hôm nay héo cũng chưa chắc do hôm nay mới thiếu nước. Có thể bộ rễ đã bị tổn thương từ rất lâu, đến hôm nay mới hiện ra trên lá.
Đời người cũng có những chuyện như vậy.
Bởi thế, gặp một căn nhà nhìn rất đẹp về Phong Thủy mà chủ nhà vẫn gặp họa, chưa nên vội kết luận rằng Phong Thủy vô dụng. Nhưng cũng tuyệt đối không nên vì muốn bảo vệ lý thuyết mà cố tìm bằng được một cái “sát”, một hướng xấu, một thế phạm nào đó để giải thích cho bằng được.
Có khi căn nhà ấy thực sự tốt.
Chỉ là chuyện đang xảy ra thuộc về một quá trình khác, đã hình thành từ trước và nằm ngoài phần mà căn nhà hiện tại có thể tác động.
Tử Vi cũng vậy. Có lá số theo cách luận thông thường tưởng phải khá thuận nhưng thực tế lại không như vậy. Khi gặp trường hợp ấy, trước hết phải kiểm tra lại giờ sinh, cách lập lá số, phương pháp luận, cách xác định vận, hoàn cảnh thực tế và những dữ liệu mình đang có.
Nếu đã kiểm tra kỹ mà vẫn còn chỗ không giải thích được thì cũng phải chấp nhận một điều: lá số không phải toàn bộ con người.
Đây là chỗ người nghiên cứu rất dễ mắc sai lầm.
Thấy một trường hợp “không ứng” thì hoặc vội phủ nhận cả hệ thống, hoặc ngược lại cố bẻ thực tế để hệ thống của mình lúc nào cũng đúng.
Cả hai đều không nên.
Một trường hợp không ứng phải khiến mình kiểm tra lại phương pháp trước. Nhưng kiểm tra xong rồi vẫn phải để ngỏ khả năng rằng còn những yếu tố khác mà mô hình mình đang dùng chưa bao quát được.
Có cái thuộc Mệnh.
Có cái thuộc Vận.
Có cái thuộc Phong Thủy.
Có cái thuộc gia đình, giáo dục và xã hội.
Có cái do lựa chọn của chính người ấy.
Có cái là hậu quả của những việc đã tích lũy từ rất lâu.
Và cũng có những điều hiện tại chúng ta chưa đủ dữ liệu hoặc chưa đủ khả năng để giải thích.
Đó không phải điều đáng xấu hổ trong nghiên cứu.
Ngược lại, chính những trường hợp như vậy mới buộc người học phải nhìn rộng hơn.
Người đang làm điều sai chưa chắc hôm nay đã gặp hậu quả ngay. Có khi họ vẫn đang dùng phần thuận lợi đã tích lũy trước đó. Người đang sống rất tử tế cũng chưa chắc hôm nay lập tức thuận lợi, bởi có những vấn đề cũ vẫn còn đang phải giải quyết.
Nếu chỉ nhìn một đoạn rất ngắn rồi kết luận cả một quy luật thì rất dễ sai.
Một doanh nghiệp hôm nay phá sản có thể đã bắt đầu từ một quyết định ba năm trước. Một cuộc hôn nhân hôm nay tan vỡ có khi đã rạn từ rất lâu. Một người hôm nay bệnh nặng có thể đã nhiều năm sống trong một cách sinh hoạt không phù hợp.
Những gì nhìn thấy hôm nay thường chỉ là phần nổi cuối cùng của một quá trình.
Cho nên khi nghiên cứu Tử Vi và Phong Thủy, cần tập thói quen nhìn dài hơn.
Không nên thấy một năm tốt mà mặc nhiên nghĩ mọi chuyện sẽ tốt.
Không nên thấy một năm xấu rồi đem mọi điều không hay quy hết cho vận.
Không nên thấy căn nhà đẹp mà cho rằng gia chủ đương nhiên phải phát.
Cũng không nên thấy gia chủ gặp họa rồi vội kết luận chắc chắn căn nhà phải có chỗ phạm.
Thực tế phức tạp hơn như vậy rất nhiều.
Một căn nhà tốt có thể là một yếu tố thuận trong rất nhiều yếu tố.
Một thời vận tốt cũng vậy.
Nó giống như người đang đi đường gặp gió thuận. Gió có thể giúp đi nhanh hơn, nhưng chiếc thuyền vốn đã thủng thì trước hết vẫn phải vá thuyền. Người cầm lái đi sai hướng thì gió thuận đôi khi còn đưa đi sai nhanh hơn.
Đây cũng là lý do người nghiên cứu càng lâu càng phải giảm dần nhu cầu chứng minh rằng hệ thống mình học có thể giải thích tất cả.
Tử Vi không nên khóa một con người vào lá số.
Phong Thủy cũng không nên biến một căn nhà thành nguyên nhân của mọi phúc họa.
Nếu cái học ấy đúng, nó phải giúp ta nhìn đời rộng hơn, chứ không phải làm cho đời sống bị thu nhỏ lại trong vài cung sao, vài hướng nhà hay vài công thức.
Gặp một trường hợp “lá số đẹp mà đời không đẹp”, câu hỏi đầu tiên không nên chỉ là:
“Tại sao lá số không ứng?”
Gặp một căn nhà Phong Thủy khá tốt nhưng gia chủ vẫn gặp chuyện, cũng đừng chỉ hỏi:
“Chắc căn nhà còn phạm ở đâu?”
Hãy hỏi thêm:
Trước đó người này đã sống như thế nào?
Gia đình của họ đã trải qua những gì?
Sức khỏe, tài chính, quan hệ đã tích lũy ra sao?
Họ đã lựa chọn những gì?
Vấn đề hôm nay thực sự bắt đầu từ lúc nào?
Và phần nào trong những chuyện ấy thực sự thuộc phạm vi mà Tử Vi hoặc Phong Thủy có thể giải thích?
Đặt được những câu hỏi ấy, một trường hợp tưởng là nghịch lý có khi lại trở thành trường hợp rất đáng nghiên cứu.
Bởi điều quan trọng không phải cố chứng minh Tử Vi luôn đúng hay Phong Thủy luôn đúng.
Điều quan trọng là hiểu đúng phạm vi của chúng.
「積善之家，必有餘慶；積不善之家，必有餘殃。」Tích thiện chi gia, tất hữu dư khánh; tích bất thiện chi gia, tất hữu dư ương.
Và quan trọng hơn nữa là câu ngay sau đó:
「非一朝一夕之故，其所由來者漸矣。」Phi nhất triêu nhất tịch chi cố, kỳ sở do lai giả tiệm hĩ.
Nhiều chuyện trong đời không hình thành trong một sớm một chiều. Nó tích dần từng chút một, đến một ngày mới thành cái mà chúng ta nhìn thấy.
Bởi vậy, một lá số đẹp mà đời chưa đẹp, một căn nhà tốt mà người vẫn gặp họa, chưa chắc đã là nghịch lý.
Có khi chúng ta chỉ đang nhìn phần cuối của một câu chuyện đã bắt đầu từ rất lâu.
Bài cùng tuyển tập
Đây là bài 7/51 trong tuyển tập Học và làm nghề tư vấn Huyền học.
- Bài trước: Nhân bất tri nhi bất uẩn
- Bài sau: Mãn chiêu tổn, khiêm thụ ích
