Tiểu hạn

Nhập môn

Tiểu hạn là hạn một năm trong Tử Vi Đẩu Số, mỗi năm cư trú tại một cung để cho biết năm ấy thuận hay nghịch về việc làm ăn, sức khỏe, tình cảm. Muốn biết năm nay ra sao, người ta xem cung có tiểu hạn đó và các sao tọa thủ trong cung.

Trung cấp

Tiểu hạn được an sau khi đã lập xong đại hạn, lần lượt xếp mỗi năm một cung theo một trật tự cố định trên lá số, nam nữ cùng chiều hay khác chiều tùy phép của từng sách. Mỗi cung nhận một năm tuổi, cho nên cùng một cung có thể là tiểu hạn của nhiều tuổi khác nhau, nhưng mỗi năm chỉ có một cung tiểu hạn. Khi luận, trước hết lấy cung tiểu hạn làm điểm tựa, xét các sao tọa thủ tại đó, rồi mở rộng sang tam phương tứ chính của cung ấy, tức cung xung chiếu và hai cung hợp chiếu, để biết bối cảnh đầy đủ. Sao Bắc Đẩu như Phá Quân, Thất Sát, Tham Lang thường cho sự việc ứng vào nửa đầu năm; sao Nam Đẩu như Tử Vi, Thiên Phủ ứng rõ hơn ở nửa cuối năm, nên cùng một cung tiểu hạn mà thời điểm phát sinh khác nhau. Tiểu hạn chỉ là một lớp trong nhiều lớp thời gian chồng lên nhau: đại hạn là khung mười năm, lưu niên là năm đang xét, tiểu hạn cũng là năm nhưng theo cách an riêng, và tứ hóa của bản mệnh vẫn có ảnh hưởng tuyệt đối lên tất cả các lớp ấy. Có trường phái chỉ dùng tiểu hạn, có phái chỉ chú trọng lưu niên, cho nên khi đọc kết quả cần biết người lập dùng hệ nào.

Chuyên sâu

Cung tiểu hạn không nhất thiết trùng cung lưu niên, và chính chỗ lệch này là nơi các phái hay bất đồng. Phái theo tiểu hạn lấy cung an theo tuổi làm chủ để đoán năm, còn phái theo lưu niên lấy cung của chi năm làm chủ; khi hai cách cho ra hai cung khác nhau thì phải cân nhắc xem sự việc ứng bên nào, thường lấy cung có hung tinh tụ tập và bị xung động làm tiêu điểm. Trong thực tế một năm tuổi không trùng khít năm lịch: khoảng thời gian của tiểu hạn thường vắt qua hai năm dương lịch, phần chiếm nhiều hơn được lấy làm năm đại diện, cho nên khi đối chiếu với tuế vận phải tính theo khoảng ấy chứ không theo con số năm tròn. Cách luận đi từ cung tiểu hạn ra tam phương tứ chính, rồi đối chiếu với tứ hóa: tứ hóa bản mệnh tác động lên mọi lớp hạn, tứ hóa đại hạn ảnh hưởng lưu niên mạnh nhưng lên lưu nguyệt lưu nhật thì nhẹ hơn, còn tứ hóa của tiểu hạn chỉ nên xét trong phạm vi năm. Điều kiện cát hung không nằm ở tên cung mà ở tổ hợp sao: cung tiểu hạn có hung tinh hội hợp, lại bị Kỵ xung động, thì dù nguyên cục tốt vẫn dễ sinh bệnh, phá tài, hình thương; ngược lại cung ấy có Nhật Nguyệt chiếu về tam phương thì có thể cứu được phần nào. Ví dụ một tuổi nhỏ tiểu hạn vào cung có bệnh tinh tụ tập, gặp năm Kỵ xung động đúng cung ấy thì ứng thành bệnh nặng, may nhờ tam phương có Nhật Nguyệt nên qua khỏi. Cũng vì vậy người hành nghề phải xét cả ba lớp mệnh cục, đại hạn, tiểu hạn lưu niên cùng lúc, chứ không chốt riêng một cung. Về thời điểm trong năm, sao Bắc Đẩu cho sự việc đến sớm, sao Nam Đẩu cho sự việc đến muộn và bền; khi hai nhóm cùng có mặt thì chia nhau nửa đầu và nửa cuối năm để định lúc ứng nghiệm.