Tam phương tứ chính

Nhập môn

Đây là cách xem cơ bản của Tử Vi: khi muốn hiểu một cung nào đó, người ta không chỉ nhìn các sao nằm ngay trong cung ấy mà còn xét thêm ba cung khác luôn liên kết với nó. Tam phương là chính cung cộng ba cung hợp chiếu; tứ chính thêm hai cung kẹp bên. Nhờ vậy mà một cung không bị đọc rời rạc.

Trung cấp

Tam phương tính từ một cung gốc, thường là cung Mệnh: cung xung chiếu và hai cung tam hợp với nó, tức ba cung cách đều nhau một khoảng bốn cung. Ví dụ lấy Mệnh làm gốc thì tam phương là Tài Bạch, Quan Lộc và Thiên Di — bốn cung này hợp thành một bộ. Tứ chính là tam phương cộng thêm hai cung giáp hai bên cung gốc; hai cung giáp này gọi là giáp, tác dụng của chúng có khác với hội chiếu. Quy tắc này giải thích vì sao mười bốn chính tinh luôn đi thành nhóm: Tử Vi, Thiên Phủ, Thiên Tướng đứng với Thất Sát, Phá Quân, Tham Lang; Thiên Cơ, Thái Âm, Thiên Đồng, Thiên Lương đứng với Thái Dương, Cự Môn. Khi luận một cung, phải đọc cả hệ sao hội tụ về đó rồi mới phán tính cách, sự nghiệp, tiền tài. Các cách cục lớn như Song Lộc Triều Viên, Phủ Tướng Triều Viên đều định nghĩa dựa trên tam phương tứ chính chiếu về Mệnh.

Chuyên sâu

Cái khó không nằm ở việc nhớ bốn cung, mà ở chỗ biết tam phương tứ chính chỉ là khung tối thiểu. Phái Tam Hợp lấy tình hình sao, nhóm sao và tổ hợp chòm sao làm chính, lấy tương tác tam phương tứ chính làm công cụ đoán; phái Tứ Hóa thì đi đường khác, dựa vào can cung phi xuất Tứ Hóa và vị trí sáu chín cung để luận. Trung Châu Phái của Vương Đình Chi không dừng ở tam phương tứ chính: khi luận một đại hạn hay lưu niên, ngoài bộ sao hội chiếu còn phải đối chiếu với cung Mệnh nguyên lai của đương sự, vì cùng một Thái Âm tại cung Tỵ mà đặt vào hai người có Mệnh bàn khác nhau thì kết quả khác hẳn. Cũng nên nhớ tam phương tứ chính không phải hàng rào bất khả xâm phạm: muốn xét sự nghiệp thì lấy tam phương của Quan Lộc, tức Mệnh, Phu Thê, Tài Bạch, nhưng cung Phúc Đức chủ tư tưởng vẫn có thể đẩy sự nghiệp theo hướng này hay hướng khác, và tài liệu cho phép phá vỡ giới hạn ấy khi cần. Về cách cục, các sao khác tác động lên cách cục cơ bản theo ba hướng: tăng cường, suy yếu, thay đổi; cho nên đã thành cách vẫn có biến cách, ví dụ Song Lộc Triều Viên mà mỗi cung đều gặp Hóa Kỵ cùng Địa Không Địa Kiếp nhập Mệnh thì thành phá cách, chủ tổn tài. Một điểm dễ lẫn: hội chiếu chỉ nói các sao ấy có khả năng phát sinh tác dụng, còn giáp là tác dụng của hai cung sát bên, đọc hai thứ như nhau là sai. Trong thực hành, nên xét tam phương tứ chính của cung sự việc trước để dựng hệ sao, rồi mới xét can thiệp của các cung hằng, và luôn nhớ chia cung của ta với cung của người khác — Mệnh, Huynh, Tài, Tật, Quan, Điền thuộc về ta; Phu, Tử, Di, Nô, Phúc, Phụ thuộc về người — để khỏi gán nhầm một sao tốt nơi cung người khác thành phúc của mình.