Nguyệt hạn
Còn gọi: Hạn tháng · Lưu nguyệt hạn
Nhập môn
Nguyệt hạn là hạn của từng tháng trong năm, dùng để xem vận may rủi trong một tháng cụ thể. Muốn xem tháng nào thì lấy cung nguyệt hạn của tháng đó rồi luận giải các sao trong cung giống như cách xem đại hạn hay tiểu hạn.
Trung cấp
Có ba cách khởi nguyệt hạn, đều lấy cung lưu niên tiểu hạn làm tháng Giêng. Cách thứ nhất: từ cung tiểu hạn đếm nghịch đến tháng sinh, dừng lại, coi cung đó là giờ Tý, rồi đếm thuận đến giờ sinh, dừng lại, coi cung đó là tháng Giêng, từ đó đếm thuận các tháng hai, ba, tư… Cách thứ hai: từ cung tiểu hạn đếm thuận đến tháng sinh, rồi từ đó đếm thuận đến giờ sinh để tìm tháng Giêng, sau đó cũng đếm thuận. Cách thứ ba đơn giản nhất: coi cung tiểu hạn là tháng Giêng rồi đếm thuận liền các tháng. Khi luận, cung nguyệt hạn được xem như cung hạn của tháng, phối hợp với lưu niên, tiểu hạn để biết tháng ấy thuận hay nghịch. Cần đối chiếu các sao lưu và các sao gốc tại cung, chú ý các sao chủ về tai họa, tang thương hay hỷ sự để đoán tháng đó.
Chuyên sâu
Nguyệt hạn chỉ là tầng thời gian nhỏ nhất trong tam hạn (đại hạn, tiểu hạn, nguyệt hạn), nên độ chính xác phụ thuộc vào việc định đúng tiểu hạn. Cung nguyệt hạn lấy được theo ba phép, mỗi phép cho một cung khác nhau, vì vậy phải chọn một phép rồi kiểm nghiệm qua thực tế. Phép thứ nhất (nghịch tháng sinh, thuận giờ sinh) thường được dùng hơn cả. Khi luận, trước hết xem cung nguyệt hạn có sao gì, các sao lưu nhập cung (lưu Thái Tuế, lưu Lộc Tồn, lưu Kình Dương, lưu Đà La, lưu Thiên Mã, v.v.) tác động ra sao. Cần phân biệt cung nguyệt hạn với cung nguyên cục và cung đại hạn để tránh nhầm lẫn. Các trường phái khác nhau ở chỗ chọn phép khởi nguyệt hạn; có sách còn dùng thêm lưu nhật hạn để xem ngày. Điều kiện cát hung: nếu cung nguyệt hạn trùng với cung có sao tốt như Thiên Đồng, Thiên Lương, Lộc Tồn, Hóa Lộc thì tháng đó may mắn; nếu gặp các sao xấu như Kình Dương, Đà La, Hỏa Tinh, Linh Tinh, Không Kiếp thì dễ gặp chuyện không hay. Cũng cần xem tháng đó có sao lưu nào nhập cung và sự tương tác với các sao gốc. Tuy nhiên, nguyệt hạn chỉ là yếu tố phụ, không nên dùng riêng lẻ để đoán định. Người hành nghề nên ghi chép kết quả của cả ba phép để so sánh độ ứng nghiệm.