Bách tuế lưu niên (phần 2) — từ 51 đến 100 tuổi — Nghiên cứu · Đào tạo

Nửa sau của bảng bách tuế: vùng miệng, cằm hàm, và vòng mười hai địa chi chạy quanh rìa mặt cho tuổi 76 đến 99.

Tiếp theo phần 1 — từ 1 đến 50 tuổi. Phần này chép nửa sau của bảng bách tuế: vùng quanh miệng, cằm hàm, và một cấu trúc đặc biệt mà ít tài liệu tiếng Việt nói tới — vòng mười hai địa chi chạy quanh rìa mặt.

Tuổi 51 đến 61 — vùng quanh miệng

51 — Nhân trung
52, 53 — Tiên khố: hai bên nhân trung
54 — Thực thương và 55 — Lộc thương: hai bên miệng
56, 57 — Pháp lệnh: hai rãnh từ cánh mũi xuống mép
58, 59 — Hổ nhĩ: vùng hàm dưới
60 — Thủy tinh: miệng
61 — Thừa tương: rãnh dưới môi dưới

Tuổi 60 trong cổ văn gọi là "nhĩ thuận chi niên", ứng đúng vào Thủy tinh tức cái miệng. Vùng nhân trung và quanh miệng thuộc Thủy nên cổ thư dạy kỵ nhất là khô sạm, đóng bụi; sắc nhuận sáng mới tốt.

Thừa tương ở tuổi 61 có một lời cảnh báo riêng: người còn trẻ mà chỗ này hiện sắc đen thì cổ nhân cho là dấu hiệu tai nạn sông nước — nên xem đây là lời nhắc cẩn trọng, không phải lời phán.

Tuổi 62 đến 75 — cằm và hàm

62, 63 — Địa khố: hai bên cằm
64 — Bi trì và 65 — Nga áp
66, 67 — Kim lũ
68, 69 — Quy lai
70 — Tụng đường
71 — Địa các: giữa cằm
72, 73 — Nô bộc: hai bên cằm dưới
74, 75 — Tai cốt: xương hàm

Tuổi 70 cổ văn gọi là "du củ chi niên", ứng vào Tụng đường; ngay sau đó là Địa các ở tuổi 71 — mốc được xem trọng vì Địa các chủ hậu vận và nơi an cư lúc tuổi già.

Tuổi 76 đến 99 — vòng mười hai địa chi

Đây là phần khiến nhiều người đọc đồ hình bị nhầm. Quanh rìa khuôn mặt, cổ nhân ghi mười hai chữ địa chi — Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Nhìn thoáng qua rất dễ tưởng đó chỉ là phương vị, nhưng thực ra chúng chính là các mốc tuổi, mỗi chi ứng hai năm:

76, 77 — vị Tý
78, 79 — vị Sửu
80, 81 — vị Dần
82, 83 — vị Mão
84, 85 — vị Thìn
86, 87 — vị Tỵ
88, 89 — vị Ngọ
90, 91 — vị Mùi
92, 93 — vị Thân
94, 95 — vị Dậu
96, 97 — vị Tuất
98, 99 — vị Hợi

Bài vè cổ đặt cho mỗi chi một hình ảnh con giáp để dễ thuộc — sửu thì trâu cày, dần thì hổ, mão thì thỏ, thìn thì rồng đi, tỵ thì rắn, ngọ thì ngựa, mùi thì dê, thân thì khỉ, dậu thì nghe tiếng gà, tuất thì chó sủa trăng, hợi thì lợn. Cách đặt vè này cho thấy dụng ý sư phạm của cổ nhân: biến bảng tra khô khan thành thứ đọc một lần là nhớ.

Tuổi 100 và sau đó

100 — Di: vùng dưới cằm

Bài vè kết bằng ý: ai qua trăm tuổi thì xem vùng dưới cằm hướng lên, chủ trường sinh; rồi vòng lưu niên quay lại từ đầu trên khuôn mặt.

Đoạn kết cũng nêu mấy nguyên tắc chung đáng ghi nhớ. Bộ vị nào có nếp nhăn, nốt ruồi, khuyết hãm thì tai họa không nhẹ. Vận hạn gặp các năm chín — cổ nhân gọi là minh cửu, ám cửu — mà lại thêm phá bại thì càng nặng. Ngược lại, nếu bộ vị đương vận sinh đẹp, khí sắc sáng nhuận, ngũ nhạc tứ độc chầu về nhau thì vận trình hanh thông.

Cách dùng bảng này

Tra tuổi ra bộ vị rồi xem chính chỗ đó trên khuôn mặt: đầy đặn hay khuyết hãm, sáng nhuận hay ám trệ, có nếp gãy hay vết sẹo cắt ngang không. Nên xem thêm hai năm trước và hai năm sau để thấy xu thế, vì vận trình đi liền mạch chứ không nhảy cóc từng năm.

Và luôn nhớ: đây là tham khảo văn hoá cổ học, không phải phán quyết. Cổ nhân xem tướng để biết mà tu sửa, không phải để buông xuôi theo số.

Đọc tiếp

Bài do Học quán Sơn Chu biên soạn, chép theo Diện tướng lưu niên bộ vị ca, đối chiếu bản khắc Liễu Trang Tướng Pháp (柳莊相法) năm Quang Tự thứ 15 (1889).

Đăng ký tư vấn ← Về Nghiên cứu

Bách tuế lưu niên (phần 2) — từ 51 đến 100 tuổi