Thổ Ngũ Cục

Nhập môn

Thổ Ngũ Cục là một trong năm loại Cục của lá số Tử Vi, mang số 5. Người có Mệnh an vào Thổ Ngũ Cục thì khi an sao Tử Vi phải lấy ngày sinh chia cho 5 để tìm vị trí. Cục cho biết nhịp vận của lá số, mỗi cung đại vận kéo dài 10 năm.

Trung cấp

Cục được lập trước khi an Tử Vi, căn cứ vào can năm sinh và cung an Mệnh. Với Thổ Ngũ Cục, cung Mệnh rơi vào một trong các ô: Tý Sửu khi tuổi Bính Tân; Dần Mão Tuất Hợi khi tuổi Ất Canh; Thìn Tỵ khi tuổi Mậu Quý; Ngọ Mùi khi tuổi Giáp Kỷ; Thân Dậu khi tuổi Đinh Nhâm. Xác định xong Cục mới tính được sao Tử Vi: lấy số ngày sinh chia cho 5, lấy thương và số dư. Số dư ứng với một cung khởi đầu trong bàn định vị ngũ hành cục, từ đó đếm thuận đến thương số thì dừng, ra cung Tử Vi. Thổ Ngũ Cục cũng quy định tuổi khởi đại vận: Mệnh ở Thổ Ngũ Cục thì vòng đại vận bắt đầu từ 5 tuổi, các cung tiếp theo cộng thêm 10. Khi luận, Cục là khung thời gian gốc; sao Tử Vi an đúng Cục nào thì toàn bộ tinh hệ sáu sao Tử Vi, Liêm Trinh, Thái Dương, Thiên Đồng, Vũ Khúc, Thiên Cơ dời theo Cục ấy, kéo theo thế đứng của cả lá số.

Chuyên sâu

Trong phép khởi Tử Vi, Thổ Ngũ Cục giữ vai trò mốc chia 5 và cũng là một trong năm mốc cung khởi trên bàn tay. Câu quyết ghi sáu năm năm bốn ba hai ứng với Dậu Ngọ Hợi Thìn Sửu: Dậu khởi Hỏa Lục Cục, Ngọ khởi Thổ Ngũ Cục, Hợi khởi Kim Tứ Cục, Thìn khởi Mộc Tam Cục, Sửu khởi Thủy Nhị Cục. Với Thổ Ngũ Cục, mốc là cung Ngọ; đem ngày sinh chia 5, số dư 0 đến 4 ứng với các vị trí quanh Ngọ, rồi từ đó đếm thuận đến thương số. Có sách lại dùng phép khác: lấy số cục trừ số ngày, thương số cung trước đi, tức đếm lùi từ cung Dần; riêng trường hợp chia hết không dư thì nhất luật khởi từ cung Dần đếm thuận đến thương số, gọi là khởi Hổ Khẩu. Khi ngày sinh nhỏ hơn 5, không chia được, thì đặt thẳng Tử Vi vào cung ứng với số ngày. Hai phép chia thuận và trừ lùi cho ra vị trí Tử Vi khác nhau ở cùng một lá số, nên người hành nghề phải nhất quán một phép trong suốt lá số, không trộn. Về điều kiện cát hung, bản thân Cục không có cát hung; nó chỉ định vị trí sao và nhịp đại vận. Cái đáng luận là Cục có sinh cho Mệnh hay không, và Thổ Ngũ Cục đứng ở cung nào thì các sao trong tinh hệ Tử Vi rơi vào cung nào, từ đó mới xét miếu hãm. Vòng đại vận của Thổ Ngũ Cục mở từ 5 tuổi, các cung sau cộng 10, nên người cùng tuổi mà khác Cục sẽ lệch nhau cả một vòng vận.