Trí Bản Đề Cương (智本提綱)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
10 v. ; 29 cm
Tác giả: Yang, Shen Nhà xuất bản: [China : s.n.] Năm: 1747 Số trang (bản quét): 184 Chủ đề: Political ethics · Divination · Conduct of life
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/zhibentigang07yang/zhibentigang07yang.pdf
Đánh giá
Dữ kiện thư mục đặt ra khá nhiều chỗ phải dè chừng. Tựa Zhi ben ti gang không phải tên một tác phẩm quen thuộc trong thư mục cổ học Trung Quốc, và việc ghi tác giả là Yang, Shen (Dương Thận) bên cạnh niên đại 1747 lại càng đáng ngờ: Dương Thận (1488–1559) là học giả, trạng nguyên triều Minh, nổi tiếng với các trước tác khảo cứu và tập bút ký, mất trước mốc 1747 gần hai thế kỷ. Nhiều khả năng 1747 là năm khắc in hoặc năm sao lục lại một bản cũ, cũng có thể là niên đại do thư viện áng chừng khi biên mục, chứ không phải năm tác thành. Chuyện quy tác giả cho Dương Thận, nếu đúng, vẫn cần đối chiếu với các bản mục lục triều Minh – Thanh, vì đây là dạng sách bói toán có thể đã bị gán tên người nổi tiếng để tăng trọng lượng lưu hành.
Sách được xếp vào loại bói toán, đi kèm các đề mục luân lý chính trị và xử thế, cho thấy có thể thuộc dòng sách bói mà dẫn giải bằng lời răn dạy đạo đức, tức loại ứng dụng thuật số gắn với khuyến thiện – một thể loại không hiếm trong thư tịch dân gian Minh – Thanh. Mô tả cho thấy bản lưu là 10 quyển gộp trong 184 trang khổ 29 cm, tức bản in khổ lớn, chữ có thể khá nhỏ hoặc chép tay; muốn biết là bản khắc, bản chép hay bản ảnh in lại thì phải xem trực tiếp. Nguồn duy nhất ghi [China : s.n.] không cho thông tin về địa điểm khắc in, nhà in hay người hiệu đính.
Tình trạng truyền bản còn nhiều điểm mờ. Giữa loại sách bói toán lưu hành rộng như vậy, các bản thường sai khác nhau về thứ tự quyển, tên thiên, và đôi khi cả nội dung dẫn giải; nếu có bản khác trong các thư viện Trung Quốc hay Nhật Bản, người nghiên cứu nên đối chiếu trước khi trích dẫn. Với dữ kiện hiện có, không nên khẳng định điều gì chắc chắn về quy tác giả, niên đại thành thư, hay giá trị nội dung. Muốn dùng tài liệu này cho việc học thuật, cần xem bản gốc hoặc bản số hoá chất lượng cao để xác minh bản in và các dấu hiệu truyền bản.