Ngũ Kinh: Thi Kinh, Thư Kinh, Dịch Kinh, Lễ Ký, Xuân Thu

Giới thiệu

Nhan đề gốc: Wu ching : Shih ching. Shu ching. I ching. Li chi. Ch'un ch'iu. Nhà xuất bản: Canton, China : Hua Ching T'ang, Wen Hsün Lou, and Fu Wen T'ang Năm: 1842 Số trang (bản quét): 136 Chủ đề: Chinese language

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/wuchingshihching09unse_0/wuchingshihching09unse_0.pdf

Đánh giá

Bản in năm 1842 tại Quảng Châu, do ba nhà khắc bản Hua Ching T'ang, Wen Hsün Lou và Fu Wen T'ang liên hợp ấn hành, là một bộ Ngũ Kinh khắc bằng chữ Hán gồm mười sáu tập gộp trong 136 trang, nay còn thiếu tập 9 và 15. Việc một bản Ngũ Kinh ra đời ở Quảng Châu vào thập niên 1840 đặt nó vào dòng sách giáo khoa và thư tịch học phổ thông hơn là dòng chú giải uyên áo: Quảng Châu khi đó là cửa ngõ giao thương và truyền giáo, nơi nhu cầu về các bản kinh điển cỡ nhỏ, dễ chuyên chở, phục vụ việc học chữ và đối chiếu văn bản khá lớn. Sự có mặt của ba thư phường cùng đứng tên cho thấy đây là một lần hợp tác khắc in, không phải trước tác của một tác gia.

Về mặt văn bản, đây không phải một "tác phẩm" có tác giả theo nghĩa thông thường. Ngũ Kinh là tập hợp kinh điển Nho gia, mỗi kinh có lịch sử hình thành và truyền bản riêng, trải qua nhiều đời biên tập, chú sớ và san định; quy tác giả, niên đại từng kinh đều là vấn đề học giới tranh luận lâu dài, có những kết luận khá vững nhưng cũng có chỗ chỉ dừng ở cách hiểu phổ biến. Bản 1842 này không đại diện cho một hệ chú giải cụ thể nào được ghi nhận, nên giá trị của nó nghiêng về phương diện mẫu bản in và lịch sử thư tịch hơn là văn bản học.

Mô tả bản lưu ghi rõ tình trạng khuyết tập: các tập 1-4 là Kinh Thi, 5-6 Kinh Thư, 7-8 Kinh Dịch, 10-14 Kinh Lễ, 16 Xuân Thu; tập 9 và 15 thiếu. Cách đánh số gián đoạn này khiến người đọc không thể dùng bản lưu để khảo sát trọn vẹn bất kỳ kinh nào, kể cả Kinh Dịch dù kho phân loại xếp vào mục ấy, và cũng không rõ phần thiếu thuộc kinh nào hay là phụ lục. Chữ Hán trong bản được ghi là văn bản chính, không kèm phiên âm hay dịch, phù hợp với loại ấn phẩm dành cho người đã có căn bản Hán văn.

Người học muốn tra cứu Ngũ Kinh nên biết tới bản này như một mẫu in Quảng Châu giữa thế kỷ XIX, hữu ích khi nghiên cứu lịch sử xuất bản và lưu thông kinh điển ở miền Nam Trung Quốc giai đoạn giao lưu với phương Tây, chứ không thay thế được các bản có hệ chú sớ đầy đủ hay các bản khảo dị văn. Tình trạng khuyết tập càng buộc phải đối chiếu với bản khác nếu muốn dùng cho công việc văn bản.

Mục lục

1-4. The Book of odes 5-6. The Book of history 7-8. The Book of changes 10-14. The Book of rites 16. The Book of annals