Ngũ Kinh (Thi Kinh, Thư Kinh, Dịch Kinh, Lễ Ký, Xuân Thu)

Giới thiệu

Nhan đề gốc: Wu ching : Shih ching. Shu ching. I ching. Li chi. Ch'un ch'iu. Nhà xuất bản: Canton, China : Hua Ching T'ang, Wen Hsün Lou, and Fu Wen T'ang Năm: 1842 Số trang (bản quét): 82 Chủ đề: Chinese language

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/wuchingshihching08unse_0/wuchingshihching08unse_0.pdf

Đánh giá

Đây là một bản in Ngũ Kinh (Wu ching) bằng chữ Hán, do ba nhà in ở Quảng Châu là Hua Ching T'ang, Wen Hsün Lou và Fu Wen T'ang ấn hành năm 1842, tức vào những năm cuối đời Đạo Quang nhà Thanh. Việc ba hiệu sách cùng đứng tên một bộ sách như vậy không lạ với thị trường thư tịch Quảng Châu thời Thanh mạt, khi các nhà in thường hợp tác hoặc chia nhau khắc từng phần. Bản lưu hành ở đây được đóng thành mười sáu tập; theo mô tả của nơi lưu trữ thì tập 9 và tập 15 đã mất, nên phần Dịch Kinh nằm ở các tập 7–8 và phần Lễ Ký ở các tập 10–14 hiện không còn trọn vẹn theo cách phân chia ban đầu. Dữ kiện thư mục chỉ ghi 82 trang, con số này nhiều khả năng ứng với một đơn vị đóng gáy chứ không phải toàn bộ mười sáu tập, song cần đối chiếu trực tiếp bản số hóa mới xác định được.

Ngũ Kinh là khối văn bản nền tảng của Nho học, nhưng bản thân tên gọi "Ngũ Kinh" chỉ là cách gọi gọn năm nhóm kinh được lập làm chính điển từ thời Hán. Kinh Thi là tập thơ cổ, Kinh Thư là tập văn cáo chính trị, Kinh Dịch là văn bản bói toán về sau được triết học hóa, Lễ Ký là tuyển tập luận thuyết về lễ, còn Xuân Thu là biên niên sử nước Lỗ mà truyền thống Nho gia gắn với Khổng Tử. Ngay cả tên các kinh cũng đã có những cách hiểu khác nhau giữa các dòng học: "Kinh Lễ" trong bộ này được đối chiếu với Lễ Ký chứ không phải Nghi Lễ hay Chu Lễ, đây là điểm cần lưu ý khi tra cứu.

Về niên đại và quy tác giả, giới nghiên cứu không có quan điểm thống nhất. Kinh Thi và Kinh Thư được xem là những văn bản tích lũy qua nhiều đời, không thể gán cho một cá nhân; Kinh Dịch có phần kinh (quẻ, hào, lời hào) và phần truyện (Thập dực) mà truyền thống cho là do Khổng Tử viết, song học giới từ Tống Nho đến nay đều hoài nghi điều này. Lễ Ký và Xuân Thu cũng nằm trong tình trạng tranh luận tương tự về người san định. Vì vậy, bản in năm 1842 đang xét không đại diện cho một phiên bản "chuẩn" nào của Ngũ Kinh, mà chỉ là một bản khắc lưu hành đương thời.

Điều đáng lưu tâm là bản này được phân loại trong kho theo Kinh Dịch, có thể do người sắp xếp xếp nhầm, vì bộ sách gồm nhiều kinh. Tập 16 được ghi là "The Book of annals", tức Xuân Thu, khớp với thứ tự sách. Với tình trạng thiếu tập, người nghiên cứu khi khai thác bản này nên xác minh đủ các phần trước khi dùng làm căn cứ đối chiếu văn bản.

Mục lục

1-4. The Book of odes 5-6. The Book of history 7-8. The Book of changes 10-14. The Book of rites 16. The Book of annals