Ngũ Kinh (Thi Kinh, Thư Kinh, Dịch Kinh, Lễ Ký, Xuân Thu)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Nhan đề gốc: Wu ching : Shih ching. Shu ching. I ching. Li chi. Ch'un ch'iu. Nhà xuất bản: Canton, China : Hua Ching T'ang, Wen Hsün Lou, and Fu Wen T'ang Năm: 1842 Số trang (bản quét): 138 Chủ đề: Chinese language
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/wuchingshihching14unse_0/wuchingshihching14unse_0.pdf
Đánh giá
Bản lưu này là một bộ Ngũ Kinh khắc in tại Quảng Châu năm 1842, do ba nhà in Hoa Chính Đường, Văn Huân Lâu và Phúc Văn Đường cùng đứng tên — cách ghi như vậy thường gặp ở thư phường Quảng Đông thời Thanh, khi các hiệu liên kết phân công khắc từng phần rồi hợp thành một bộ. Ngũ Kinh là năm kinh điển nền tảng của Nho gia: Thi, Thư, Dịch, Lễ Ký và Xuân Thu, gắn với truyền thống kinh học khởi từ Tiên Tần và định hình qua Hán Đường. Việc bản in mang tựa gốc phiên âm Latinh cho thấy đây là ấn bản từng được biên mục theo lối phương Tây, nhiều khả năng lưu hành trong bối cảnh giao lưu với người nước ngoài ở Quảng Châu — nơi có hoạt động truyền giáo và thông thương sớm.
Điều đáng lưu ý trong dữ kiện là bộ sách chỉ có 138 trang cho cả năm kinh. Con số ấy quá nhỏ so với toàn văn Ngũ Kinh, vốn dày hàng trăm quyển nếu tính đủ chú sớ. Nhiều khả năng đây là bản tiết lục, tuyển yếu hoặc ấn bản khổ nhỏ dùng cho việc học sơ cấp, chứ không phải toàn bộ năm kinh. Cách đánh số quyển 1–16 (thiếu quyển 9 và 15) cho thấy tài liệu được chia theo kinh: bốn quyển đầu cho Thi, hai quyển cho Thư, hai cho Dịch, năm cho Lễ Ký, một cho Xuân Thu. Sự phân chia không cân đối này phản ánh mức độ chú giải và khối lượng văn bản khác nhau giữa các kinh, cũng là chuyện thường thấy trong các bộ khắc in gộp.
Một điểm cần nói rõ: tài liệu chưa cho biết ai là người biên soạn, hiệu đính hay khắc chữ, cũng không có lời tựa hay phàm lệ. Với các bản Ngũ Kinh khắc thời Thanh, giới nghiên cứu thường phải đối chiếu với các hệ bản như Thập tam kinh chú sớ hay các bản phường khắc ở Phúc Kiến, Quảng Đông để truy nguyên. Ở đây dữ kiện quá mỏng để xác định bản này thuộc hệ nào, và cũng không loại trừ khả năng đây là bản rút gọn phục vụ mục đích thực dụng. Người đọc nên tiếp cận với sự thận trọng tương ứng: đây là một chứng tích của ngành khắc in Quảng Châu giữa thế kỷ XIX, hơn là một bản chuẩn dùng để khảo dị văn bản kinh. Giá trị của nó nằm ở phương diện thư mục và lịch sử in ấn nhiều hơn là ở văn bản học.
Mục lục
1-4. Kinh thi; 5-6. Kinh thư; 7-8. Kinh Dịch; 10-14. Kinh Lễ; 16. Kinh Xuân Thu (thiếu quyển 9 và 15)