Trích Thiên Tủy Xiển Vi

Giới thiệu

Bản "Trích Thiên Tuỷ Xiển Vi" (滴天髓闡微) là bản chú giải của Nhâm Thiết Tiều (任鐵樵) đời Thanh cho bộ Trích Thiên Tuỷ — một trong "Tứ thư mệnh học". Phần xiển vi của Nhâm Thiết Tiều đưa vào rất nhiều mệnh tạo thực tế để minh hoạ, nên thường được đọc song song với nguyên văn.

Sách chia hai phần lớn: "Thông Thần Luận" (通神論) bàn nguyên lý — từ thiên đạo, can chi, phương vị, bát quái cho tới quan hệ sinh khắc; và "Lục Thân Luận" (六親論) bàn ứng dụng vào các mối quan hệ và các mặt của đời người.

Soạn theo: https://zh.wikisource.org/zh-hant/滴天髓闡微

Đánh giá

Trích Thiên Tủy Xiển Vi là một bộ chú giải thuộc dòng mệnh lý Tứ Trụ, lấy Trích Thiên Tủy làm bản gốc để triển khai. Trích Thiên Tủy vốn được giới thuật số truyền tụng là tác phẩm của Lưu Bá Ôn đời Minh, song việc quy thuộc này chưa từng được xác lập chắc chắn; học giới thường coi đó là hiện tượng gán tên danh nhân cho sách thuật số, và ngay niên đại thành thư cũng còn nhiều cách hiểu. Bản mang tên Nhậm Thiết Tiều chú mà thư mục ghi nhận nhiều khả năng thuộc mạch chú giải đời Thanh, khi Trích Thiên Tủy được giới hành nghề đọc lại và bình giảng theo lối khảo cứu khí thế ngũ hành thay vì chỉ liệt kê cách cục.

Điểm cần lưu ý về truyền bản: Trích Thiên Tủy lưu hành qua nhiều hệ bản in khác nhau, mỗi hệ có dị văn và mức độ can thiệp khác nhau vào chính văn, nên các bản chú giải thường không hoàn toàn trùng khớp. Bản đang lưu ở đây là bản tiếng Việt, tức đã qua một tầng chuyển ngữ; người đọc cần phân biệt giữa nguyên văn Trích Thiên Tủy, phần chú của Nhậm Thiết Tiều, và những gì thuộc về người dịch hay người biên tập bản Việt. Thư mục hiện có không cho biết bản gốc chữ Hán được dùng để dịch là bản nào, cũng không rõ dịch giả và năm ấn hành, nên mọi nhận định về quan hệ giữa bản này với các bản khác chỉ nên dừng ở mức giả định.

Vị trí của nó trong truyền thống Tứ Trụ nằm ở chỗ đây là một trong những bộ được người học Bát Tự đời sau dẫn chiếu khi bàn về cách đọc khí thế ngũ hành, bên cạnh những tác phẩm cùng dòng như Uyên Hải Tử Bình hay Tam Mệnh Thông Hội. Giới nghiên cứu không xem đây là văn bản chuẩn tắc duy nhất, mà đúng hơn là một mắt lưới trong mạng lưới chú giải chồng lên nhau của dòng mệnh lý. Ai muốn theo dõi đường đi của khái niệm khí thế trong Bát Tự từ Minh sang Thanh sẽ cần đối chiếu nó với các bộ khác, chứ không nên đọc riêng lẻ.

Mục lục

通神論 (Thông Thần Luận) — 34 thiên, từ 天道 (Thiên đạo) đến 坎離 (Khảm Ly) 六親論 (Lục Thân Luận) — 29 thiên, từ 夫妻 (Phu thê) đến 貞元 (Trinh nguyên)