Thầy bói chân chính, hay cẩm nang tri thức: trình bày trọn nghệ thuật xem chỉ tay, nhân tướng, xem trán và chiêm tinh (The True Fortune-Teller)

Giới thiệu

4 unnumbered leaves, 180 pages, 2 unnumbered leaves : (12mo); Signatures: 3 leaves unsigned, B-H¹², I⁸ (B₅, F₆₋₇, wanting; I₇₋₈, advertisements); Title within line border; "Introduction" signed: J.S

Nhà xuất bản: London : Printed for E. Tracy ... Năm: 1698 Số trang (bản quét): 218 Chủ đề: Fortune-telling -- Early works to 1800 · Fortune-telling

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b30325456/b30325456.pdf

Đánh giá

Đây là một cẩm nang bói toán tiếng Anh cuối thế kỷ XVII, gom bốn bộ môn thường đi chung trong truyền thống "khoa học huyền bí" phương Tây thời cận đại: xem chỉ tay (chiromancy), xem tướng mặt (physiognomy), xem trán (metoposcopy) và chiêm tinh (astrology). Loại sách phổ thông này nở rộ ở London giai đoạn 1650–1700, khi sách báo rẻ và chữ in phổ cập khiến các "bí thuật" trước đây lưu truyền trong giới hẹp được đem bán cho độc giả thường dân. Tựa đề The true fortune-teller, guide to knowledge là kiểu đặt tên quảng cáo đặc trưng của dòng sách bán chạy ấy.

Phần dẫn nhập ký tắt "J.S" — theo cách hiểu phổ biến, đây là những chữ cái đầu của người biên soạn hoặc dịch giả mà đến nay chưa định danh chắc chắn. Giới nghiên cứu sử sách bói toán Anh còn tranh luận về việc ai đứng sau ký hiệu này, có người gán cho một số tác giả cùng thời nhưng không có bằng chứng dứt khoát, nên việc quy thuộc vẫn để ngỏ. Năm 1698 ghi trên trang tựa cũng cần đọc theo thông lệ sách thời đó: năm in trên tựa không phải lúc nào cũng trùng với lần xuất bản đầu tiên, và những cuốn như thế này thường được tái bản nhiều lần với nội dung chắp ghép từ các bản cũ.

Bản lưu hành ở đây có dấu vết truyền bản rõ rệt. Cấu trúc 12mo với các tụ tập B–H¹² và I⁸, lại khuyết tờ B₅ cùng F₆₋₇, cho thấy đây là một bản in đã qua tay nhiều chủ và chịu hao mòn, không phải bản hoàn hảo. Hai tờ I₇₋₈ ở cuối là quảng cáo nhà in, thứ gần như luôn bị xé bỏ khi đóng lại sách cũ. Ngoài ra cần lưu ý đây là bản tiếng Anh, còn nội dung gốc của các bộ môn này phần lớn đến từ truyền thống Latinh và Ý, nên người đọc muốn truy nguyên nguồn phải ngược lên các tác phẩm châu Âu lục địa trước đó.

Với người học, cuốn này không có giá trị như một luận thuyết hệ thống mà như một mẫu vật của thể loại: nó cho thấy bốn môn bói được xếp cạnh nhau thế nào, và cách nhà in thương mại biến một mớ kiến thức tạp nham thành một cuốn "cẩm nang tri thức" bán được. Thiếu ba tờ và có quảng cáo lẫn vào, bản số hóa này vẫn đủ để khảo sát cấu trúc và diện mạo của dòng sách bói toán phổ thông ở Anh trước thế kỷ XVIII.