Bà đồng, hay thầy bói toàn năng: đoán vận mệnh qua tướng mặt, lá bài, chỉ tay và bã cà phê — kèm một chuyên luận về nốt ruồi (The Spaewife, or Universal Fortune-Teller)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
The Spaewife, or, Universal fortune-teller : wherein your future welfare may be known, by physiognomy, cards, palmistry, and coffee grounds : also, a distinct treatise on moles
Năm: 1800 Số trang (bản quét): 28
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/spaewifeoruniver00unse/spaewifeoruniver00unse.pdf
Đánh giá
Đây là một chapbook bói toán tiếng Anh, loại ấn phẩm rẻ tiền lưu hành phổ biến ở Anh và Scotland vào khoảng cuối thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XIX. Tựa đề "spaewife" là từ Scotland chỉ người đàn bà bói toán, cho thấy nguồn gốc hoặc ít nhất là đối tượng độc giả mà nhà in nhắm tới. Nội dung tập hợp nhiều phương pháp bói khác nhau — tướng mạo (physiognomy), bài tây, chỉ tay (palmistry), bã cà phê, và một chuyên luận riêng về nốt ruồi — tức là dạng "universal fortune-teller" gom nhiều môn vào một quyển mỏng.
Về tác giả và niên đại, dữ kiện xuất bản ghi năm 1800 nhưng cần cẩn trọng: loại chapbook này thường không có tác giả đích danh, và năm in trên trang bìa nhiều khi chỉ là mốc ước lệ hoặc được nhà in giữ nguyên qua nhiều lần tái bản. Các bản in cùng tựa hoặc gần tựa lưu hành ở London, Glasgow, Edinburgh trong khoảng này phần lớn là vô danh, in lại từ nhau với dị văn nhỏ. Vì vậy quy tác giả cho bất kỳ cá nhân nào, nếu có, đều không đáng tin; đây là sản phẩm của truyền thống in ấn dân gian hơn là của một tác gia.
Với 28 trang, đây gần như chắc chắn là một chapbook khổ nhỏ, gập hoặc đóng ghim, không phải sách chuyên khảo. Truyền bản dạng này thường hình thành qua sao chép và tái bản giữa các nhà in, dẫn tới dị văn về câu chữ và cả về phụ lục. Bản số hóa trên Archive.org thuộc dòng tài liệu public domain, hữu ích cho người nghiên cứu văn hóa in ấn dân gian và lịch sử các thực hành bói toán phương Tây; giá trị của nó nằm ở việc bảo tồn một thể loại phổ biến mà giới học thuật truyền thống ít để ý, chứ không ở tư cách một tác phẩm có tác giả xác định.