Tướng mạo của bệnh tâm thần và sự thoái hoá — bản điện tử (The Physiognomy of Mental Diseases and Degeneracy)

Giới thiệu

Spine title: Mental diseases and degeneracy; This material has been provided by King’s College London. The original may be consulted at King’s College London; King’s College London

Tác giả: Shaw, James; Leigh, Denis former owner; King's College London Nhà xuất bản: Bristol : John Wright & Co. Năm: 1903 Số trang (bản quét): 142 Chủ đề: Mental Disorders · Intellectual Disability

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b21295128/b21295128.pdf

Đánh giá

Cuốn sách này là một chuyên luận y học cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20 bàn về tướng pháp trong bệnh tâm thần, tức dùng ngoại hình, sọ mặt và các dấu vết cơ thể để suy đoán bệnh lý tâm trí. Tựa đề đầy đủ ghép hai khái niệm thời thượng của đương thời: "physiognomy of mental diseases" và "degeneracy" — lý thuyết thoái hoá mà Morel, Lombroso và trường phái nhân chủng học hình sự Ý đã đẩy lên đỉnh cao. Sách thuộc dòng tư liệu mà ngày nay xếp vào ngành tâm thần học lịch sử kiêm nhân trắc học hình sự, chứ không phải một bộ tướng pháp cổ điển kiểu phương Đông, dù kho đang lưu phân loại nó vào mục "Tướng Pháp". Với 142 trang và có bảng chỉ mục, đây là ấn phẩm chuyên khảo gọn, không phải sách phổ thông.

Về tác giả, tựa đề ghi Shaw, James; phần trách nhiệm còn có Leigh, Denis với tư cách người sở hữu cũ bản gốc (former owner) và King's College London là đơn vị cung cấp bản số hoá. Cần phân biệt rõ: chỉ Shaw, James là tác giả, hai tên còn lại là dấu vết của bản lưu hành — người từng sở hữu và thư viện bảo quản. Tôi không dựa vào dữ kiện đưa ra để khẳng định điều gì thêm về tiểu sử hay quá trình sáng tác của James Shaw, vì những chi tiết đó không có trong bản ghi và cũng không thuộc phần kiến thức được giới nghiên cứu thừa nhận đến mức có thể viết chắc.

Bản đang lưu là bản điện tử (electronic resource) do King's College London cung cấp, xuất bản tại Bristol bởi John Wright & Co. năm 1903; gáy sách mang tựa rút gọn "Mental diseases and degeneracy". Nói cách khác, người đọc hôm nay tiếp cận nó qua một tầng trung gian: bản in gốc của nhà John Wright, bản lưu của King's College, rồi bản điện tử. Tôi không có dữ kiện về các lần in khác hay dị văn giữa các bản, nên không thể nói gì về truyền bản ngoài phạm vi ấn bản 1903 này.

Sách đáng được biết tới vì nó là mẫu tư liệu cho thấy tâm thần học phương Tây, vào thời điểm trước khi Kraepelin hệ thống hoá bệnh học và trước khi tướng pháp bị loại khỏi y khoa chính thống, đã vận dụng quan sát hình thể như thế nào. Với người nghiên cứu lịch sử y học, lịch sử tư tưởng về thoái hoá và cả lịch sử tướng pháp so sánh, đây là một mắt khâu trong dòng văn liệu cuối thế kỷ 19 mà người đọc nên đặt cạnh các tác giả cùng thời.