Tướng mạo của bệnh tật (The Physiognomy of Diseases)

Giới thiệu

151 pages : (4to)

Tác giả: Corfe, George Nhà xuất bản: London : James Nisbet Năm: 1849 Số trang (bản quét): 174 Chủ đề: Symptoms · Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b22011833/b22011833.pdf

Đánh giá

Một cuốn sách y học giữa thế kỷ XIX, khi nền chẩn đoán Tây phương còn dựa nhiều vào quan sát bề ngoài người bệnh. Đây không phải sách tướng học (physiognomy) theo nghĩa bói toán, mà là y văn: "physiognomy" ở đây hiểu theo nghĩa diện mạo lâm sàng, tức những dấu hiệu đọc được trên gương mặt và thân thể để suy ra bệnh. Nhan đề đầy đủ thường gặp là The Physiognomy of Diseases, in tại London, và dữ kiện bản đang lưu khớp với dòng y thư phổ thông Anh thời Victoria. Tác giả ghi trên bản là George Corfe; ông thuộc nhóm y sĩ hành nghề ở Anh thế kỷ XIX, không để lại dấu ấn học thuật lớn, nên việc quy thuộc tác phẩm cho ông căn cứ chủ yếu vào chính trang tựa, chưa có tranh luận đáng kể.

Độ chắc chắn về niên đại khá cao vì năm 1849 được ghi nơi bản in. Cuốn này đứng cùng dòng với các sách "dấu hiệu bệnh" (signs of disease) lưu hành mạnh ở Anh và Mỹ nửa đầu thế kỷ, khi khám nghiệm sờ nghe còn hạn chế và thầy thuốc dựa nhiều vào mắt nhìn: sắc diện, mắt, lưỡi, da, dáng điệu. Người đọc hiện đại quan tâm đến lịch sử bán khoa học và lịch sử chẩn đoán sẽ thấy nó nằm ở giao điểm giữa y học lâm sàng và văn hoá đọc tướng, chứ không thuần là một sách bói.

Về truyền bản, dữ kiện ghi 174 trang ở một dòng và 151 trang (4to) ở dòng khác, dấu hiệu của hai cách ghi khác nhau — có thể phân biệt số tờ với số trang, hoặc bản số hoá đếm thiếu. Khổ 4to là khổ lớn, hợp với một ấn bản trang trọng hơn là sách bỏ túi. Đây là điểm cần lưu ý khi so sánh với các bản khác lưu hành trên mạng; việc xác định ấn bản nào được số hoá cần đối chiếu trực tiếp trang tựa thay vì tin vào dữ liệu thư mục có sẵn.