Hệ thống nhân tướng của bác sĩ Gall và Spurzheim: dựa trên khảo sát giải phẫu và sinh lý hệ thần kinh và bộ não (The Physiognomical System of Drs. Gall and Spurzheim)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Nhan đề gốc: The physiognomical system of Drs. Gall and Spurzheim. Founded on an anatomical and physiological examination of the nervous system in general and the brain in particular : and indicating the dispositions and manifestations of the mind Tác giả: Spurzheim, J. G. (Johann Gaspar), 1776-1832 Nhà xuất bản: London : Printed for Baldwin, Cradock, and Joy Năm: 1815 Số trang (bản quét): 652 Chủ đề: Physiognomy
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b33090191_0002/b33090191_0002.pdf
Đánh giá
Johann Gaspar Spurzheim (1776–1832) là bác sĩ người Đức gốc vùng Rhineland, cộng sự của Franz Joseph Gall trong những năm đầu của hệ thống được gọi là "tướng não học" (phrenology) — muốn định vị các năng lực tinh thần vào từng vùng của vỏ não và suy ra chúng qua hình dạng sọ. Cuốn sách này ra đời sau khi hai người chia tay ở Paris (khoảng 1813–1814): Spurzheim đi London và tự đứng ra trình bày hệ thống dưới tên mình, nên tựa đề vẫn ghi "Gall and Spurzheim" nhưng phần lập luận giải phẫu là do Spurzheim chấp bút. Việc quy thuộc cho Spurzheim ở đây chắc chắn, đây là một trong những tác phẩm đặt nền cho phong trào ở Anh.
Về phương pháp, tác giả dựa vào khảo sát giải phẫu và sinh lý hệ thần kinh — phần được giới nghiên cứu sau này vẫn đánh giá là có đóng góp nhất định về giải phẫu não — rồi từ đó nhảy sang việc phân chia các "cơ quan" tinh thần và dùng tướng sọ làm chỉ dấu. Mối quan hệ giữa cơ sở giải phẫu và hệ thống phân loại tướng mạo, cũng như mức độ khác biệt giữa phiên bản Spurzheim trình bày với quan điểm của Gall, là điều học giới đã tranh luận và đến nay vẫn chưa có cách đọc thống nhất.
Bản đang lưu ở đây là bản in London 1815, 8vo, 18 tờ bản vẽ; số trang ghi trong mô tả (xviii, 581) lệch với con số 652 ở trường khác, chuyện thường gặp khi các bản in cùng năm có thêm bớt phụ lục hoặc đánh số tờ khác nhau. Ngoài ra còn có bản tiếng Anh ở Boston và các bản dịch tiếng Pháp, Đức; người đọc nên đối chiếu khi trích dẫn vì dị văn không nhỏ.
Cuốn này đáng biết với người làm sử tư tưởng vì là điểm nối giữa truyền thống "tướng pháp" cổ điển và tham vọng khoa học hoá của đầu thế kỷ XIX, đồng thời định hình cách người Anh và Mỹ đọc phrenology trong suốt thế kỷ.