Lavater mới, hay hệ thống nhân tướng học cải tiến dựa trên nguyên lý khoa học chặt chẽ, phù hợp với trình độ giải phẫu và sinh lý học đương thời (The New Lavater)

Giới thiệu

Nhan đề gốc: The new Lavater; or, and improved system of physiognomy founded upon strictly scientific principles conformable to the present advanced state of anatomical and physiological knowledge. With a practical application to nations, professions, and individuals. To which are added, remarks on phrenology. Accompanied by accurate engravings, illustrative of the theories of Dr. Spurzheim, and the modern phrenologists Tác giả: Walker, Alexander Nhà xuất bản: London : S. Cornish Năm: 1839 Số trang (bản quét): 354 Chủ đề: Spurzheim, J. G. (Johann Gaspar), 1776-1832 · Phrenology · Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b29336855_0002/b29336855_0002.pdf

Đánh giá

Cuốn sách này thuộc dòng tướng pháp (physiognomy) theo hướng "khoa học" thế kỷ XIX, tức nhánh gắn việc đọc tướng mạo và cấu trúc sọ với giải phẫu và sinh lý học đương thời, chứ không dừng ở lối xem tướng cổ truyền. Tựa đề nói rõ nó tự định vị là bản "mới" và "cải tiến" thay thế cho Lavater, người đặt nền cho tướng pháp Tây phương, và lấy tiêu chuẩn là tri thức giải phẫu – sinh lý hiện hành. Từ khóa chủ đề ghi kèm Spurzheim cho thấy tác phẩm đối thoại trực tiếp với trường phái tướng sọ (phrenology) do Gall và Spurzheim dựng lên, vốn đặt tương quan giữa các "cơ quan" trên não với năng lực tinh thần và biểu lộ ra ngoài sọ mặt.

Tác giả ghi trên bản là Alexander Walker. Việc quy thuộc cần nói có mức độ: đây là tên đứng trên ấn bản, nhưng trong dòng sách tướng pháp và tướng sọ thời kỳ này, các soạn giả thường vay mượn, biên tập và phổ biến lại công trình của người khác, nên khó khẳng định toàn bộ nội dung là trước tác nguyên của một tay. Niên đại 1839 nằm sau khi Spurzheim qua đời (1832) và trong giai đoạn tướng sọ lan rộng khắp Anh – Mỹ; sách ra ở London, nhà in S. Cornish, khổ 8vo.

Về truyền bản, bản đang lưu là tiếng Anh, dạng ấn phẩm có tranh minh họa: phần chữ vi, 286 trang, kèm 23 tờ bản đồ/hình vẽ rời (leaves of plates). Các tờ hình này thường là chân dung, sơ đồ phân vùng sọ mặt dùng để minh họa lập luận, và giữa các lần in có thể có dị bản về số tờ và cách sắp đặt hình. Con số 354 trang trong dữ kiện có thể là tổng số tờ tính cả phần đầu và phụ lục, khác với 286 trang phần đánh số; đây là điểm cần lưu ý khi đối chiếu các bản, không nên xem là mâu thuẫn.

Người học muốn hiểu bước chuyển từ tướng pháp cổ điển sang tướng sọ khoa học hóa ở Anh đầu thế kỷ XIX sẽ cần biết tới nó như một mẫu tiêu biểu của dòng sách phổ biến gắn tên Lavater và Spurzheim; giá trị tài liệu nằm ở chỗ cho thấy cách thời ấy tiếp nhận và hệ thống lại giải phẫu – sinh lý để phục vụ việc đoán tính cách.