Kinh Dịch (The I Ching or Book of Changes)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
The I Ching or Book of Changes
Tác giả: Richard Wilhelm, Gary F. Baynes Năm: 1950 Số trang (bản quét): 852
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/details/ichingorbookofch0000rich
Đánh giá
Đây là bản dịch tiếng Anh Kinh Dịch của Richard Wilhelm, công bố lần đầu năm 1950 trong loạt Bollingen Series (Princeton University Press), với Gary F. Baynes chuyển ngữ từ tiếng Đức sang tiếng Anh. Bản gốc là I Ging: Das Buch der Wandlungen, Wilhelm dịch từ nguyên bản Hán văn và cho ra mắt tại Jena năm 1924. Đây không phải bản dịch trực tiếp từ chữ Hán: văn bản tiếng Anh đi qua một tầng trung gian tiếng Đức, khác với các bản dịch Anh ngữ đời sau như Legge hay Blofeld. Sự khác biệt ấy có hệ quả với người tra cứu, vì thuật ngữ và cách hiểu thoát thai từ môi trường trí thức Đức đầu thế kỷ hai mươi.
Về quy thuộc, phần dịch và chú giải gắn với Wilhelm là điều giới nghiên cứu thừa nhận phổ biến, nhưng cần tách bạch: bản này được đọc rộng rãi một phần vì lời giới thiệu của C. G. Jung, nơi Jung trình bày quan niệm đồng thời tính (synchronicity) lấy Kinh Dịch làm dẫn liệu. Đó là một tầng diễn giải tâm lý học, không phải học thuật Hán học thuần túy. Phần chú giải trong sách dựa nhiều vào truyền thống Nho gia, đặc biệt dòng Tống Nho, song cũng cho thấy ảnh hưởng của lối tiếp cận đương thời; việc nó đại diện trung thực cho bao nhiêu tầng nghĩa của nguyên điển vẫn còn được bàn lại.
Truyền bản in của bản Anh ngữ này có nhiều lần tái bản và chỉnh sửa qua các thập niên; nội dung nền tảng giữ nguyên, nhưng phần mở đầu và phụ lục từng được sửa đổi. Người tra cứu nên đối chiếu số trang và lần in khi dẫn, vì các ấn bản không hoàn toàn trùng khớp. Bản lưu tại Archive.org thuộc loại còn bản quyền, lưu hành hạn chế.
Vị trí của nó trong truyền thống: đây là bản dịch đặt Kinh Dịch vào quỹ đạo đọc hiện đại phương Tây, phổ biến rộng hơn bất kỳ bản nào cùng thời. Với người học hôm nay, nó hữu ích như một mốc tham chiếu lịch sử của tiếp nhận, nhưng nên đặt cạnh các bản dịch trực tiếp từ Hán văn để đối chiếu.