Kinh Dịch trong tư tưởng và văn hóa thời Tokugawa

Giới thiệu

Cuốn sách này nghiên cứu vai trò và ảnh hưởng của Kinh Dịch (I Ching) trong tư tưởng và văn hóa thời Tokugawa (1600-1868) tại Nhật Bản. Nó tập trung phân tích cách thức Kinh Dịch được tiếp nhận và biến đổi trong bối cảnh văn minh Nhật Bản, đặc biệt là dưới tác động từ ảnh hưởng của Trung Hoa. Tác phẩm cung cấp cái nhìn sâu sắc về sự giao thoa văn hóa và trí tuệ giữa hai nền văn minh Đông Á trong giai đoạn lịch sử quan trọng này.

Nhan đề gốc: The I ching in Tokugawa thought and culture Tác giả: Ng, Wai-ming, 1962- Nhà xuất bản: Honolulu, HI : Association for Asian Studies and University of Hawai'i Press Năm: 2000 Số trang (bản quét): 310 Chủ đề: Yi jing · Japan -- Civilization -- 1600-1868 · Japan -- Civilization -- Chinese influences

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/details/ichingintokugawa0000ngwa

Đánh giá

Wai-ming Ng (Ng, Wai-ming, 1962–) là học giả Hoa ngữ chuyên về Nhật Bản cận thế, và cuốn sách này – bản tiếng Anh do Association for Asian Studies và University of Hawai'i Press ấn hành năm 2000 – là một trong những chuyên khảo ít ỏi đặt Kinh Dịch vào đúng bối cảnh Nhật Bản thời Tokugawa (1600–1868). Đây không phải bản dịch hay chú giải Kinh Dịch, mà là nghiên cứu tiếp nhận: Kinh Dịch đi vào Nhật Bản qua ngả nào, được giới Nho học – kể cả các phái Tống Nho, Dương Minh và Cổ học – đọc ra sao, rồi thấm vào thiên văn, bói toán, y học, võ thuật và văn chương thời kỳ này như thế nào. Cách tiếp cận nằm trong dòng sử tư tưởng và sử giao lưu văn hóa Đông Á, nối liền nghiên cứu Hán học với Nhật Bản học.

Dữ kiện thư mục trong kho cho thấy bản lưu có phần chính văn 277 trang cùng lời dẫn nhập và thư mục tham khảo trải từ trang 257 đến 272, kèm bảng chỉ mục; con số 310 trang trên danh mục có lẽ tính cả các thành phần ấy. Ngoài bản tiếng Anh này, tác giả còn có các khảo cứu khác bằng tiếng Trung và tiếng Nhật về cùng mảng đề tài, nhưng việc các bản ấy có được dịch hay tái bản hay không thì dữ kiện ở đây không nói tới.

Về vị trí trong truyền thống, cuốn sách hữu ích cho ai muốn biết Kinh Dịch đã sống một đời sống khác ở Nhật Bản, tách khỏi lối đọc bói toán thuần túy và đi vào lý luận Nho giáo lẫn thực hành văn hóa. Giới nghiên cứu nhìn chung đồng ý rằng Tokugawa là giai đoạn Kinh Dịch bén rễ sâu trong học thuật Nhật Bản, song mức độ và con đường ảnh hưởng cụ thể – qua các phái nào, tới tầng lớp nào – vẫn là chỗ có thể bàn thêm. Một số luận điểm về quy tác giả và niên đại của các văn bản liên quan vẫn còn tranh luận trong giới Hán học, nên đọc cuốn này nên đi kèm các bộ sử tư tưởng Tokugawa khác để đối chiếu.