Sách tri thức, bàn về trí tuệ của người xưa — bốn phần: tác động kỳ diệu của các cung và hành tinh lên thân người, những lời tiên đoán… (The Book of Knowledge)

Giới thiệu

Woodcut frontispiece, zodiac man (p. 8), and tailpiece; NLM copy imperfect: p. 141-144 mutilated with partial loss of text; Shaw & Shoemaker; Will digitize; Condition reviewed

Nhan đề gốc: The book of knowledge : treating of the wisdom of the ancients : in four parts : I. Shewing the various and wonderful operations of the signs and planets ... on the bodies of men, &c. II. Prognostications for ever necessary to keep the body in health; with several choice receipts in physic and surgery. III. An abstract of the art of physiognomy and palmestry ... IV. The farmer's calendar ... Tác giả: Erra Pater; Lilly, William, 1602-1681; Duyckinck, Evert, 1764?-1833, publisher Nhà xuất bản: New-York : Published by Evert Duyckinck ... Năm: 1806 Chủ đề: Hygiene · Astrology · Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/2553024R.nlm.nih.gov/2553024R.pdf

Đánh giá

The book of knowledge là một ấn phẩm tiếng Anh thuộc dòng sách lịch pháp – chiêm tinh thông dụng (almanac – chapbook), loại tài liệu từng lưu hành rộng trong tầng lớp bình dân Anh và Mỹ suốt nhiều thế kỷ. Tựa đề của nó, cùng cách chia bốn phần theo các phép đoán từ dấu hiệu hoàng đạo và tinh tú, cho thấy đây là hợp tuyển hơn là một tác phẩm lý thuyết thuần nhất, gom chung các mảng chiêm tinh, tướng thuật và chuyện giữ gìn sức khoẻ.

Nhân danh Erra Pater là một bút danh cũ xuất hiện từ thời sách in sơ kỳ ở Anh, thường được gán cho một tác giả Do Thái huyền thoại; giới nghiên cứu từ lâu xem đây là gương mặt ngụy thác chứ không phải một người có thật. William Lilly (1602–1681), chiêm tinh gia hàng đầu nước Anh và tác giả Christian Astrology, được ghi kèm trên bản in này, nhưng mối liên hệ giữa tên ông và nội dung thực tế của sách không rõ ràng: có khả năng bản in khai thác uy tín của ông, hoặc phần nào đó vay mượn từ trước tác của ông. Việc quy thuộc hai tên ấy cho cùng một cuốn nên xem là vấn đề học giới còn để ngỏ, cách hiểu phổ biến thiên về một ấn bản phái sinh trong chuỗi truyền bản lâu dài của dòng sách này.

Bản đang lưu là ấn bản New York, 1806, do Evert Duyckinck phát hành — một nhà in – phát hành có tiếng ở New York đầu thế kỷ XIX, chuyên ấn hành sách dân dụng. Sách thuộc dòng lịch pháp in rẻ, nên các nhà in Mỹ thường đưa lại vào bản in của mình những dị bản khác nhau của một văn bản chung; so sánh giữa các lần in sẽ thấy sai lệch. Bản NLM được ghi là thiếu toàn vẹn ở các trang 141–144, bị cắt xén mất một phần văn bản, nên người dùng bản điện tử cần lưu ý. Minh họa gồm chân dung khắc gỗ nơi đầu sách, hình "người hoàng đạo" (zodiac man) ở trang 8 và một mũ nhỏ nơi cuối; đây là những mô-típ quen thuộc của dòng sách này, trong đó hình người hoàng đạo gắn từng cung với bộ phận cơ thể để tiện tra cứu trong các phép đoán và trị liệu.

Với người nghiên cứu, cuốn sách hữu ích không phải ở tư tưởng chiêm tinh — phần lớn đã lỗi thời từ lâu — mà ở chỗ nó là mẫu vật cho thấy một dạng tri thức đại chúng đã từng lưu hành như thế nào qua sách in rẻ tiền ở Anh rồi Mỹ, và qua đó là tài liệu cho việc nghiên cứu lịch sử sách in, lịch sử văn hóa đại chúng và lịch sử y học bình dân giai đoạn trước khi y học chuyên nghiệp hoá.