Thái Ất Số Đại Toàn 太乙數大全

Giới thiệu

Thái Ất Số Đại Toàn, 40 quyển, 19 sách. Thanh, Lý Tự Minh biên. Thanh, Càn Long năm Ất Mão, 1795, tháng Chạp, thành thư.太乙數大全四十卷.分十九冊.1706頁.淸.李自明編.淸.乾隆庚子年.1780.蒲月.羅集福.重訂.淸.乾隆乙卯年.1795.嘉平月.成書.

Tác giả: 李自明 Năm: 1795 Chủ đề: Thái Ất Số Đại Toàn · 太乙數大全 · 淸 · Thuật số · Viên Thông

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/20260506_20260506_0804/%E5%A4%AA%E4%B9%99%E6%95%B8%E5%A4%A7%E5%85%A8-%E5%90%88%E5%B9%B6%E7%89%88%E6%9C%AC.pdf

Đánh giá

Thái Ất Số Đại Toàn 太乙數大全 là bộ sách thuộc Tam Thức, tức ba hệ thống thuật số lớn của truyền thống phương Đông gồm Thái Ất, Kỳ Môn và Lục Nhâm; trong đó Thái Ất chuyên về lý số "phép trời" đặt trên cửu cung bát quái, xem vận hội và binh sự. Bản lưu tại kho mang tên Lý Tự Minh 李自明 đề biên soạn, nhưng bản thân phần đề tác giả đã chứa mâu thuẫn: phần mô tả ghi "Thanh, Lý Tự Minh biên" với niên hiệu Càn Long năm Ất Mão 1795, lại thêm một lớp đề "Càn Long Canh Tý niên 1780, Bồ Nguyệt, La Tập Phúc 羅集福 trùng đính", rồi "Càn Long Ất Mão niên 1795, Gia Bình nguyệt thành thư". Nhiều khả năng đây là một văn bản được cắt ghép qua nhiều đợt: bản gốc có từ trước, La Tập Phúc hiệu đính năm 1780, Lý Tự Minh hoàn thiện và cho khắc in năm 1795. Việc quy thuộc tác giả cho một cá nhân vì thế chưa rõ ràng, và giới nghiên cứu về Thái Ất vẫn thường xem loại sách này là sản phẩm tập thể của dòng truyền thừa hơn là trước tác của một người.

Về truyền bản, dữ kiện ghi 40 quyển chia 19 sách, tổng 1706 trang, một quy mô đáng kể so với các bộ Thái Ất còn lưu. Sách in đời Thanh thường có nhiều dị bản vì được sao chép và tái khắc qua các đời; bản hiện lưu có thể là bản khắc muộn của một dòng vốn lưu truyền bằng chép tay trước đó, và không loại trừ khả năng có thêm các bản khác cùng tựa với số quyển không khớp — điều này cần đối chiếu trực tiếp giữa các bản mới xác định được. Cũng cần lưu ý rằng phần chữ Hán kèm theo trong mô tả ghi niên đại 1706 trong khi phần dịch ghi 1795, một điểm bất nhất chưa được giải thích, có thể do lỗi sao chép hoặc do dòng đề kỷ niên gộp nhiều lần thành thư.

Sách thuộc loại khó tra cứu vì vừa là tài liệu thuật số chuyên môn, vừa mang tính tổng hợp nhiều quyển. Người học muốn đặt bộ này trong tương quan cần biết tới các bộ Thái Ất cùng dòng khác để so sánh phép tính và dị văn, bởi phần lớn giá trị của nó nằm ở việc bảo tồn cách dựng số và các đề kỷ niên mà bản khác đã mất.