Teonanacatl: nấm gây ảo giác của người Aztec (Teonanacatl — The Narcotic Mushroom of the Aztecs)

Giới thiệu

Teonanacatl: The Narcotic Mushroom of the Aztecs, by Richard Evans Schultes, from American Anthropologist, New Series, Vol. 42, No. 3, Part 1 (Jul. - Sep., 1940), pp. 429-443, in 16 pdf pages.  Teonanacatl is the mushroom Paneolus campanulatus L. var. sphinctrinus (Fr.) Bresadola. This wonderful account includes a historical study beginning with the 16th-century Franciscan friar Sahagun, and continuing through the 20th-century "rediscovery" of the mushrooms by non-natives.  Schultes records the mushrooms' usage in southern Mexico by Mazatec Indians of the District of Teotitlin, Oaxaca, as well as by Chinantecs and Zapotecs in 1938-1939.  Uploaded by Robert Bedrosian.

Tác giả: Richard Evans Schultes Chủ đề: Botany · Ethnobotany · Mushrooms · Flora · Plants · Religion · Mexico · Folklore · Medicine · Hallucinogens · Intoxicants · Witchcraft · Divination · Cultural Anthropology · Rheumatism

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/Schultes1940TeonanacatlMushroom/Schultes_1940_Teonanacatl_Mushroom.pdf

Đánh giá

Teonanacatl: The Narcotic Mushroom of the Aztecs là một khảo luận chuyên ngành của Richard Evans Schultes, công bố trên American Anthropologist, New Series, tập 42, số 3, phần 1 (tháng 7 – tháng 9 năm 1940), trang 429–443. Đây là bài nghiên cứu thuộc dòng dân tộc học và dân tộc thực vật học (ethnobotany) Hoa Kỳ nửa đầu thế kỷ XX, thời kỳ mà giới nhân học quan tâm trở lại tới các loài cây có tác dụng thần kinh trong tập tục bản địa.

Về tác giả, Schultes là nhà thực vật học người Mỹ chuyên về thực vật dùng trong nghi lễ của thổ dân châu Mỹ, về sau gắn bó với Đại học Harvard; bài này ra đời khi ông còn ở giai đoạn đầu sự nghiệp, kết quả của chuyến khảo sát thực địa tại miền nam México trong các năm 1938–1939. Danh tính loài học của thứ nấm được ông định là Panaeolus campanulatus L. var. sphinctrinus (Fr.) Bresadola; cách định danh này cần dè chừng, vì việc quy loài nấm teonanácatl vào một đơn vị phân loại cụ thể đã được học giới điều chỉnh nhiều lần về sau, và ngay cả tên chi cũng có khi viết Paneolus là dị bản của Panaeolus.

Nội dung bài gồm một chặng khảo cứu lịch sử, bắt đầu từ ghi chép của tu sĩ dòng Phanxicô Bernardino de Sahagún thế kỷ XVI, rồi nối tới việc tái phát hiện những loại nấm này bởi người ngoài bản địa trong thế kỷ XX — như chính mô tả lưu trữ cho biết. Schultes ghi nhận tập tục dùng nấm của người Mazatec ở huyện Teotitlán, bang Oaxaca, cùng với người Chinantec và Zapotec, qua các quan sát thực địa.

Bản đang lưu là bản tiếng Anh, dạng pdf 16 trang, do Robert Bedrosian tải lên, và được xếp trong kho ở mục Bói Toán — cách phân loại phản ánh góc nhìn của người lưu trữ hơn là của học giới, vì công trình gốc thuộc địa hạt dân tộc thực vật học.