Tam Xa Nhất Lãm Mệnh Thư Tường Luận 三車一覽命書詳論

Giới thiệu

Tam Xa Nhất Lãm Mệnh Thư Tường Luận, 10 quyển. Tống, Phương Khiêm Chi biên. Tống, Cảnh Định năm thứ 2, 1261. Xem số theo Bát tự.三車一覽命書詳論.十卷.宋.方謙之.編.宋.景定二年辛酉.朝鮮.金屬活字刊本.1261年

Tác giả: 方謙之 Năm: 1261 Chủ đề: Tam Xa Nhất Lãm Mệnh Thư Tường Luận · 三車一覽命書詳論 · 宋 · 方謙之 · Thuật số · Viên Thông

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/20260506_20260506_1822/%E4%B8%89%E8%BB%8A%E4%B8%80%E8%A6%BD%E5%91%BD%E6%9B%B8%E8%A9%B3%E8%AB%96.%E5%8D%81%E5%8D%B7.%E5%AE%8B.%E6%96%B9%E8%AC%99%E4%B9%8B%E7%B7%A8.%E6%9C%9D%E9%AE%AE%E9%87%91%E5%B1%AC%E6%B4%BB%E5%AD%97%E5%88%8A%E6%9C%AC.pdf

Đánh giá

Tam Xa Nhất Lãm Mệnh Thư Tường Luận là một bộ sách thuật số thuộc nhánh luận mệnh theo Bát tự, gắn với truyền thống Tứ Trụ thời Tống. Tựa sách gợi mối liên hệ với "tam xa" (ba cỗ xe) trong văn liệu thuật số cổ, song ý nghĩa cụ thể của nhan đề và phạm vi nội dung cần được các bản giải đề truyền thống làm rõ, ở đây chỉ ghi nhận vị trí của nó trong dòng mệnh thư.

Tác giả bản lưu là Phương Khiêm Chi (方謙之), người được ghi là "biên". Việc quy thuộc này căn cứ trên đề tên trong bản hiện có chứ chưa chắc phản ánh toàn bộ quá trình thành thư; với các mệnh thư thời Tống, tác giả thường bị nhập nhằng giữa người biên tập, người tăng bổ và người truyền khắc, nên chỗ này nên hiểu theo cách ghi của bản, không quả quyết hơn.

Dữ kiện ghi niên đại Cảnh Định năm thứ hai (1261), đời Tống Lý Tông. Song phần mô tả còn cho biết bản đang lưu là "Kim thuộc hoạt tự san bản" — tức bản in bằng chữ kim loại, một dạng khắc in xuất hiện muộn hơn nhiều so với thời điểm 1261. Nhiều khả năng con số 1261 chỉ niên đại của lần thành thư hoặc của tựa đề gốc, còn vật lý bản in thuộc giai đoạn sau.

Sách gồm mười quyển, hiện được xếp vào mục Tứ Trụ – Bát Tự trong kho. Người học muốn lần theo mạch mệnh thư thời Tống, đối chiếu với các bộ cùng dòng như Uyên Hải Tử Bình hay Tam Mệnh Thông Hội, có thể kể đến nó như một mắt xích trong chuỗi chuyển tiếp từ Tống xuống Minh – Thanh.