Đôi điều về lý thuyết nhân tướng học mới của bác sĩ Gall, kèm lời phê bình của C. W. Hufeland (Some Account of Dr. Gall's New Theory of Physiognomy)

Giới thiệu

Tác giả: Royal College of Physicians of London Nhà xuất bản: London : Longman, Hurst, Rees, and Orme Năm: 1807 Số trang (bản quét): 208 Chủ đề: Skull

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/b28407672/b28407672.pdf

Đánh giá

Ấn phẩm năm 1807 của nhà Longman, Hurst, Rees, and Orme là một trong những văn bản tiếng Anh sớm nhất phổ biến lý thuyết của Franz Joseph Gall (1758–1828), bác sĩ người Đức đặt nền cho ngành mà sau này gọi là não tướng học (phrenology). Nhan đề cho thấy nội dung gồm hai phần: phần trình bày thuyết "tướng pháp mới" dựa trên giải phẫu và sinh lý não của Gall, và phần phê bình của Christoph Wilhelm Hufeland (1762–1836), thầy thuốc và tác giả người Đức có ảnh hưởng lớn đương thời. Việc tên tác giả trên bản được ghi là Royal College of Physicians of London phản ánh dấu sở hữu của thư viện học viện, không phải tư cách tác giả; bản gốc không nêu danh tính người biên soạn hay dịch giả, và cho tới nay việc quy thuộc vẫn chưa ngã ngũ. Đây là đặc điểm chung của nhiều ấn phẩm phổ biến khoa học thời kỳ này, khi người ta thường xuất bản không ký tên hoặc chỉ ghi tắt.

Về truyền bản, sách được lưu hành rộng và nay số hoá trên Archive.org, cho phép đối chiếu với các bản in cùng thời ở Anh và lục địa. Nội dung phản ánh giai đoạn Gall còn ở châu Âu lục địa, trước khi ông sang Anh (1810) và trước khi học trò Johann Gaspar Spurzheim phát triển hệ thống thành phrenology phổ biến sang Mỹ. Ở giai đoạn này, Gall chủ trương xác định các "cơ quan" tâm thần bằng hình thái sọ và tổ chức não, gắn với bộ môn tướng pháp mà các tác giả thế kỷ XVIII kế thừa từ Lavater — chính vì thế bản này được xếp vào kho "Tướng Pháp". Sự can thiệp của Hufeland, một thầy thuốc duy trì lập trường y học cổ điển, đánh dấu phản ứng phê phán của giới y học Đức đối với thuyết Gall ngay khi nó mới xuất hiện, trước khi cuộc tranh luận lan rộng.

Bản dịch tiếng Anh ra đời sớm như vậy khiến tài liệu này có giá trị cho người nghiên cứu lịch sử khoa học thần kinh và lịch sử tiếp nhận thuyết não tướng học ở Anh, cũng như cho việc khảo sát mối quan hệ giữa tướng pháp cổ điển và não tướng học. Tuy nhiên, các chi tiết như người dịch, nguồn văn bản gốc tiếng Đức hay Pháp mà bản Anh dựa vào, và mức độ trung thành của bản dịch so với nguyên tác vẫn cần được kiểm chứng bằng cách so sánh trực tiếp các bản in.