Đôi điều về lý thuyết nhân tướng học mới của bác sĩ Gall, dựa trên giải phẫu và sinh lý bộ não cùng hình dạng hộp sọ (Some Account of Dr. Gall's New Theory of Physiognomy)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Book digitized by Google from the library of the University of California and uploaded to the Internet Archive by user tpb.; Translation of Darstellung der Gall'schen Gehirn- und Schädel-Lehre; "Remarks on Dr. Gall's theory concerning the organs of the brain, by C.W. Hufeland" (p. 137-162) is translation of Bemerkungen über Gall's Gehirnorganenlehre; Will reformat; 19921001
Tác giả: Bischoff, Christian Heinrich Ernst, 1781-1861 Nhà xuất bản: London, Longman, Hurst, Rees, and Orme Năm: 1807 Số trang (bản quét): 549 Chủ đề: Gall, F. J. (Franz Joseph), 1758-1828
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/someaccountdrga00hufegoog/someaccountdrga00hufegoog.pdf
Đánh giá
Christian Heinrich Ernst Bischoff (1781–1861) là thầy thuốc người Đức, tác giả của Darstellung der Gall'schen Gehirn- und Schädel-Lehre, và bản đang lưu là bản dịch tiếng Anh của tác phẩm ấy, ra mắt tại London năm 1828. Sách trình bày học thuyết của Franz Joseph Gall (1758–1828) về tương quan giữa cấu tạo não bộ, hình dạng sọ và các "cơ quan" tinh thần — cái mà đương thời gọi là physiognomy theo nghĩa rộng, sau này quen gọi là tướng pháp hay não tướng học (phrenology). Đây là loại tài liệu giới thiệu học thuyết hơn là công trình nghiên cứu độc lập: Bischoff hệ thống hoá và chuyển đạt quan điểm của Gall cho độc giả Đức ngữ, rồi từ đó sang Anh ngữ.
Phần quy thuộc tác giả cần đọc kèm lưu ý. Dữ kiện thư mục ghi Bischoff trên trang tựa, nhưng bản dịch còn đính kèm một tiểu luận của Christoph Wilhelm Hufeland (1762–1836), danh y thời danh ở Jena và Berlin, vốn không đồng tình với thuyết cơ quan não của Gall; tiểu luận Bemerkungen über Gall's Gehirnorganenlehre được dịch và in chung, cho thấy ngay từ đầu tác phẩm đã mang tính đối thoại, không thuần tuý là văn bản tán đồng. Việc Hufeland xuất hiện trong cùng một cuốn nói lên rằng giới y học đương thời tiếp nhận Gall trong thế vừa phổ biến vừa tranh cãi.
Về truyền bản, bản lưu là bản số hoá của Google từ bộ sưu tập Đại học California, tải lên Internet Archive; bản in gốc có số trang lộn xộn (iv, ix, 179 trang trong khi thư mục ghi 549 trang), phản ánh tình trạng đánh số và đóng quyển không đồng nhất của các bản in thời kỳ đó. Người đọc bản số cần đối chiếu với nguyên bản Đức nếu muốn kiểm tra thuật ngữ, vì bản dịch Anh ngữ thế kỷ XIX thường chuyển các khái niệm giải phẫu theo cách riêng, và không loại trừ khả năng có lược bỏ hoặc thêm chú. Sách nằm trong dòng tài liệu não tướng học sơ kỳ, hữu ích cho ai muốn theo dõi cách một học thuyết nay đã bị bác bỏ lại từng được truyền bá và phản biện ra sao trong môi trường y học châu Âu nửa đầu thế kỷ XIX.