Nhân tướng học, hay sự tương ứng giữa hình dạng nét mặt và dục vọng chi phối tâm trí — bản toát yếu tác phẩm gốc của J. C. Lavater (Physiognomy)

Giới thiệu

viii, 287 p., vii leaves of plates : 20 cm; Cover title: A complete epitome of Lavater's essay on physiognomy; Title on spine: Lavater on physiognomy, illustrated; Original cloth, bevelled boards

Tác giả: Lavater, Johann Caspar, 1741-1801 Nhà xuất bản: London : William Tegg Năm: 1866 Số trang (bản quét): 326 Chủ đề: Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/physiognomyorcor00lavarich/physiognomyorcor00lavarich.pdf

Đánh giá

Johann Caspar Lavater (1741–1801) là mục sư Tin Lành tại Zürich, tác giả của bộ Physiognomische Fragmente (1775–1778), công trình đặt nền cho trào lưu tướng pháp ở châu Âu cuối thế kỷ XVIII. Luận điểm trung tâm của ông là có tương ứng giữa đường nét trên khuôn mặt với tính khí và thiên hướng nội tâm con người. Cần phân biệt Lavater với các dòng tướng pháp phương Đông trong kho; đây là nhánh tướng pháp Âu châu, lấy Kitô giáo và tâm lý học đương thời làm nền, không liên quan trực tiếp tới truyền thống Trung Hoa hay Ấn Độ.

Bản mang tựa Physiognomy... năm 1866 do William Tegg tại London ấn hành không phải nguyên tác Lavater viết. Đây là bản tóm lược tiếng Anh, như phụ đề ghi rõ, "complete epitome of the original work". Tựa bìa và gáy sách xác nhận đây là bản Lavater's essay on physiognomy, illustrated, dạng phổ cập rút gọn phổ biến ở Anh giữa thế kỷ XIX. Việc quy về "tác giả Lavater" ở đây nên hiểu là quy về nguồn tư tưởng, còn người biên tập và dịch giả cụ thể của ấn bản này không thấy ghi trong dữ kiện lưu trữ.

Chuyện truyền bản của Lavater khá phức tạp. Nguyên tác tiếng Đức ra nhiều tập, về sau được dịch và rút gọn sang tiếng Anh, tiếng Pháp, với dị văn đáng kể giữa các bản in và nhiều lần tái bản ở London vào nửa sau thế kỷ XIX. Những ấn bản dạng epitome như bản này cắt bỏ phần lớn phần lý luận và minh hoạ đồ sộ của nguyên tác, giữ lại phần mô tả đường nét, nên độ chênh giữa các bản là điều người nghiên cứu cần lưu ý khi trích dẫn.

Trong kho Tướng Pháp, tài liệu này đứng ở vị trí đối chiếu với các dòng tướng pháp phương Đông: nó cho thấy một nỗ lực hệ thống hoá tướng pháp theo tinh thần khoa học và thần học châu Âu, đồng thời phản ánh sức lan toả của Lavater tới mức trở thành một mẫu mực được rút gọn và in lại liên tục cho độc giả phổ thông. Bản đang lưu còn nguyên bìa vải gốc, khổ 20 cm, kèm bảy tờ minh hoạ rời.