Nhân tướng học, hay sự tương ứng giữa hình dạng nét mặt và dục vọng chi phối tâm trí (Physiognomy)

Giới thiệu

Physiognomy; or the corresponding analogy between the conformation of the features, and the ruling passions of the mind

Tác giả: Lavater, Johann Caspar, 1741-1801. Nhà xuất bản: London : H. D. Symonds Năm: 1800 Số trang (bản quét): 316 Chủ đề: Physiognomy.

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/physiognomyorcor00lava/physiognomyorcor00lava.pdf

Đánh giá

Johann Caspar Lavater (1741–1801) là mục sư Tin Lành người Zürich, tên tuổi gắn với trào lưu tướng pháp học bùng nổ ở châu Âu cuối thế kỷ XVIII. Bộ Physiognomische Fragmente của ông, khởi in từ 1775, từng gây tiếng vang khắp lục địa và nước Anh; sang thế kỷ XIX nó vẫn là mốc quy chiếu cho mọi cuộc bàn cãi về quan hệ giữa diện mạo và tính cách. Ấn phẩm 1800 tại London do H. D. Symonds phát hành nằm trong làn sóng dịch và phóng tác tiếng Anh ấy, thời điểm cách đại dịch bản tiếng Đức một phần tư thế kỷ.

Cuốn sách này không phải bản dịch trung thành của Fragmente, mà là một tuyển lọc lại theo mục đích phổ thông, đúng kiểu "physiognomy" mà người Anh ưa chuộng: gọn hơn, bỏ bớt phần thần học và thi pháp, giữ lại hệ thống đọc nét mặt. Việc quy thuộc tác giả cho Lavater là cách ghi quen thuộc trên các bản in loại này; cần phân biệt giữa phần Lavater viết và phần người biên tập Anh thêm bớt, vốn là chỗ giới thư mục học vẫn còn phải đối chiếu. Nói cách khác, ta đang cầm một Lavater "phiên bản Anh", chứ không phải nguyên bản.

Vị trí của nó trong truyền thống tướng pháp phương Tây khá rõ. Đây là khâu nối giữa tướng học cổ điển kiểu Aristoteles giả và tướng pháp khoa học hoá thế kỷ XIX, đồng thời là nguồn ảnh hưởng ngược sang các trước tác Đông Á về "tướng pháp" khi tư liệu phương Tây du nhập muộn hơn. Với người đọc hôm nay, giá trị chủ yếu là tư liệu cho lịch sử tư tưởng: một hệ thống đọc con người qua dung mạo từng được coi là tri thức nghiêm túc, trước khi bị khoa học hiện đại gạt sang một bên.