Nhân tướng học, hay sự tương ứng giữa hình dạng nét mặt và dục vọng chi phối tâm trí (Physiognomy)

Giới thiệu

Book digitized by Google from the library of Oxford University and uploaded to the Internet Archive by user tpb.

Tác giả: Johann Caspar Lavater Năm: 1832 Số trang (bản quét): 389

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/physiognomyorco00lavagoog/physiognomyorco00lavagoog.pdf

Đánh giá

Bản đang lưu là một ấn phẩm tiếng Anh năm 1832 mang tên tác giả Johann Caspar Lavater, thuộc dòng tướng pháp (physiognomy) — dòng học thuật chuyên luận giải tương quan giữa cấu trúc các nét mặt và tính cách, năng lực nội tại của con người. Lavater (1741–1801) là mục sư, nhà thần học kiêm tác giả người Thụy Sĩ, người có ảnh hưởng lớn nhất trong việc đưa tướng pháp từ chỗ là trò tiêu khiển phổ thông thành một bộ môn được giới trí thức châu Âu cuối thế kỷ XVIII thảo luận nghiêm túc. Tuy vậy, cần phân biệt rằng phần lớn các bản tiếng Anh lưu hành dưới tên ông trong thế kỷ XIX không phải là dịch trung thành của bộ Physiognomische Fragmente nguyên tác tiếng Đức, mà là những tuyển lược, phóng tác hoặc biên soạn lại từ nhiều nguồn, thường bỏ qua hình minh họa đồ sộ vốn là phần cốt lõi của bản gốc. Việc dữ kiện chỉ ghi "Lavater" mà không nêu người dịch hay người biên tập cho thấy đây thuộc loại ấn bản như vậy.

Niên đại 1832 đặt bản này vào giai đoạn tướng pháp đã hết thời thịnh ở Đức nhưng vẫn còn đất sống ở Anh và Mỹ, nơi các nhà xuất bản phổ thông thường xuyên cho in lại những ấn phẩm đội tên Lavater. Đây là điểm cần lưu ý khi tra cứu: cùng một tựa sách, cùng một tác giả danh nghĩa, nhưng nội dung giữa các ấn bản có thể khác nhau đáng kể về mức độ trung thành với nguyên bản và về chất lượng hình ảnh. Vì dữ kiện không cung cấp thông tin về người dịch, nhà xuất bản hay lần in trước đó, không thể xác định ấn bản này thuộc dòng nào trong số đó.

Về bản chất vật lý, đây là sách đã được số hóa, nguồn từ bản lưu của thư viện Đại học Oxford, qua Google Books rồi tải lên Internet Archive. Con đường truyền bản này ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng tư liệu: các bản in lại thế kỷ XIX thường in lại hình vẽ từ bản khắc gỗ đã qua nhiều lần sao chép, nên độ trung thực của phần minh họa — vốn là xương sống của phương pháp Lavater — thường không đáng tin như người đọc hiện đại mong đợi. Với người nghiên cứu lịch sử tướng pháp, lịch sử khoa học nhân văn hay lịch sử in ấn phổ thông thế kỷ XIX, bản này có giá trị như một chứng liệu về cách một bộ môn bị phổ cập hóa và biến dạng khi du nhập qua ngả tiếng Anh; người tìm bản Lavater nguyên gốc nên quay về các ấn bản tiếng Đức có đầy đủ đồ họa.