Nhân tướng và biểu cảm (Physiognomy and Expression)

Giới thiệu

NLM copy imperfect: lacking all after p. 96; Translation of Fisonomia e mimica; Condition reviewed; Conserved; digitized

Tác giả: Mantegazza, Paolo, 1831-1910 Nhà xuất bản: New York : Humboldt Chủ đề: Physiognomy · Facial Expression · Emotions

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/60310890R.nlm.nih.gov/60310890R.pdf

Đánh giá

Physiognomy and expression là bản dịch tiếng Anh của Fisonomia e mimica, công trình của Paolo Mantegazza (1831–1910), bác sĩ, nhà nhân chủng học và nhà văn khoa học người Ý, người sáng lập bảo tàng nhân chủng học ở Firenze. Ở Ý, Mantegazza thuộc thế hệ chuyển tiếp giữa nhân chủng học tự nhiên và tâm lý học thực nghiệm; ông viết nhiều về sinh lý học cảm xúc, vệ sinh, tình dục và các quan hệ giữa biểu hiện cơ thể với đời sống nội tâm. Cuốn này nằm trong mạch đó, bàn về tướng mặt và điệu bộ như dấu hiệu của trạng thái cảm xúc, một đề tài có gốc xa trong truyền thống tướng học châu Âu nhưng được Mantegazza đặt lại trong khung sinh lý học thế kỷ XIX.

Điểm cần nói ngay: đây là tác phẩm của một nhà khoa học thời kỳ tiền phân tâm học và tiền hành vi học, viết trước khi các phương pháp thực nghiệm về biểu hiện cảm xúc được chuẩn hoá. Những luận điểm của ông về tương quan giữa nét mặt và tính cách không còn được giới nghiên cứu hiện đại chấp nhận như khoa học; muốn đọc nó cho đúng, nên xem như tư liệu lịch sử của nhân chủng học và tâm lý học thế kỷ XIX, chứ không phải cẩm nang đoán tướng. Học giới cũng chưa từng thống nhất về mức độ Mantegazza chịu ảnh hưởng từ Lavater và phái tướng học Đức, hay từ phái biểu hiện Pháp — các bản khảo cứu về ông thường chỉ nêu quan hệ tư tưởng chung chứ không quy kết dứt khoát.

Về truyền bản, bản đang lưu là tiếng Anh do nhà Humboldt (New York) ấn hành, dịch từ nguyên bản Ý Fisonomia e mimica; tên người dịch không có trong dữ kiện nên không thể nêu. Bản số hoá này khuyết toàn bộ phần sau trang 96, tức người đọc chỉ tiếp cận được phần đầu của ấn bản — một khiếm khuyết đã được ghi nhận và kiểm tra. Việc đối chiếu với nguyên bản Ý hay với các lần in khác vì thế không thể thực hiện trên cơ sở bản này, và cũng chưa rõ ấn bản Humboldt thuộc lần in nào trong dòng lưu hành của tác phẩm.

Người làm việc với tư liệu tướng pháp và biểu hiện cảm xúc thường phải biết tới Mantegazza như một mắt nối giữa tướng học cổ điển và tâm lý học cảm xúc cận hiện đại; mặt khác ông cũng là tác giả bị phê phán nhiều vì định kiến chủng tộc và giới tính trong các trước tác nhân chủng học. Cả hai điều đó đều thuộc về hồ sơ của cuốn sách, không tách rời khỏi nó.