Nhân tướng và biểu cảm (Physiognomy and Expression)

Giới thiệu

Tác giả: Mantegazza, Paolo, 1831-1910 Nhà xuất bản: New York : Scribner & Welford Năm: 1890 Số trang (bản quét): 356 Chủ đề: Physiognomy · Emotions

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/physiognomyexpre00mant_0/physiognomyexpre00mant_0.pdf

Đánh giá

Paolo Mantegazza (1831–1910) là bác sĩ, nhà nhân chủng học và nhà văn khoa học người Ý, một trong những gương mặt đại diện cho nền nhân chủng học tiền Darwin chịu ảnh hưởng của Darwin và Spencer. Trước tác của ông trải rộng từ sinh lý học, vệ sinh học đến nhân chủng học và tâm lý học cảm xúc, và chính loại tác phẩm phổ biến rộng rãi này khiến tên tuổi ông được dịch nhiều ở châu Âu lẫn Bắc Mỹ vào cuối thế kỷ XIX. Bản đang lưu là bản dịch tiếng Anh của Fisonomia e mimica, song song với bộ sách về nét mặt và động tác biểu cảm của cơ thể người.

Về hệ thống phân loại, sách được kho xếp vào mục "Tướng Pháp", tức dòng nhân tướng học, dù đây là tác phẩm ở vùng giáp ranh giữa tướng học cổ điển và sinh lý học về biểu cảm thời cận đại. Hướng lập luận của Mantegazza thường quy nét mặt và cử chỉ về cơ chế sinh lý và trạng thái nội tâm, nên người đọc thời đó tiếp nhận như một công trình khoa học về cảm xúc hơn là một tác phẩm nhân tướng học thuần tuý; nhưng cũng phải kể tới sự gần gũi giữa chủ đề này với các bộ tướng đoán như của Lavater và các tác giả thế kỷ XVIII, một tương quan được học giới chú ý mà không luôn được nhìn nhận thống nhất.

Dữ kiện thư mục còn cho biết bản tiếng Anh do Scribner & Welford ấn hành tại New York năm 1890, gồm phần đầu và số trang lệch so với con số 356 ghi trên bìa (trang thân đánh tới 327), một hiện tượng thường thấy ở sách in cùng thời. Sách có thư mục tham khảo, chi tiết hữu ích cho người muốn tra ngược nguồn Mantegazza dùng. Về việc dịch thuật, dữ kiện chỉ nêu "translation of Fisonomia e mimica" mà không cho tên dịch giả hay năm bản gốc Ý, nên không thể khẳng định thêm về ngả truyền bản này; muốn dựng đủ lịch sử văn bản cần các bản in tiếng Ý đối chiếu, việc mà bản đang lưu không thể cung cấp.

Vị trí của sách trong truyền thống nằm ở chỗ nó là một mắt lưới giữa ba dòng cùng thời: nhân chủng học hình thái, sinh lý học cảm xúc và nhân tướng học phổ thông. Nó cần biết tới khi tra cứu quan niệm thế kỷ XIX về mối liên hệ giữa nét mặt và nội tâm, và khi muốn so sánh với các công trình cùng đề tài của Darwin hay của các tác giả theo trường phái tướng học Pháp.