Nhân tướng và biểu cảm (Physiognomy and Expression)

Giới thiệu

Book digitized by Google from the library of Harvard University and uploaded to the Internet Archive by user tpb.

Tác giả: Mantegazza, Paolo, 1831-1910 Nhà xuất bản: London and Newcastle-on-Tyne, W. Scott Năm: 1904 Số trang (bản quét): 367 Chủ đề: Physiognomy · Emotions

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/physiognomyande01mantgoog/physiognomyande01mantgoog.pdf

Đánh giá

Paolo Mantegazza (1831-1910) là bác sĩ, nhà nhân chủng học và chính trị gia người Ý, một trong những tên tuổi đại diện cho nhân chủng học tự nhiên học thế kỷ XIX; các công trình của ông gắn với trào lưu nghiên cứu biểu cảm và cơ thể học so sánh giữa người với động vật. Bản mang tựa đề đã Việt hoá Physiognomy and expression là bản dịch tiếng Anh của một tác phẩm Mantegazza viết bằng tiếng Ý, thuộc dòng tướng pháp (physiognomy) — mảng học thuật cố gắng đọc trạng thái nội tâm và tính cách qua nét mặt, dáng vẻ bên ngoài. Cần phân biệt rằng tướng pháp thời ông không còn thuần là truyền thống bói toán cổ điển, mà phần lớn đã được triển khai lại dưới ngôn ngữ sinh lý học và nhân chủng học tiến hoá. Việc quy thuộc tác phẩm cho Mantegazza qua bản dịch này ít gây tranh cãi, song câu hỏi bản dịch tiếng Anh là của ai và từ ấn bản tiếng Ý nào, dữ kiện hiện có không cho biết; bản lưu tại đây do W. Scott (London và Newcastle-on-Tyne) in năm 1904, nằm trong loạt ấn phẩm bình dân phổ biến tri thức khoa học đương thời, khổ 367 trang.

Về truyền bản, tài liệu trong kho là bản số hoá của Google từ thư viện Đại học Harvard, do một người dùng tải lên Internet Archive. Điều đó nghĩa là bản đang lưu không phải bản in gốc của nhà xuất bản mà là ảnh chụp một bản giấy cụ thể của Harvard. Tình trạng như vậy thường đi kèm những giới hạn quen thuộc: chất lượng hình, khả năng thiếu trang hoặc khổ sách bị cắt lề, và không có gì bảo đảm bản Harvard là ấn bản duy nhất hay sớm nhất của bản dịch. Muốn xác định dị văn hay quan hệ giữa các lần in, cần đối chiếu với những bản Anh ngữ khác cùng thời và với nguyên bản tiếng Ý, việc mà dữ kiện hiện tại chưa cho phép làm.

Chỗ đứng của tài liệu trong truyền thống tướng pháp và tâm lý học biểu cảm là ở giai đoạn chuyển tiếp giữa lối luận giải cổ điển và hướng nghiên cứu biểu cảm thực nghiệm nửa đầu thế kỷ XX. Người đọc có nền học thuật nên đặt bản này cạnh các trước tác cùng chủ đề để thấy cách Mantegazza kế thừa và cải biến đề tài, đồng thời lưu ý rằng nhiều luận điểm trong dòng sách này về sau bị phê phán hoặc bị bỏ qua trong khoa học hiện đại. Số phân loại Tướng Pháp trong kho phản ánh cách xếp truyền thống của thư viện, không phải một đánh giá về giá trị khoa học của nội dung.