Não tướng học, hay học thuyết về các hiện tượng tâm trí (Phrenology, or, The Doctrine of the Mental Phenomena)

Giới thiệu

Donated by the Howe Library of the Walter E. Fernald Development Center, Waltham, Massachussets; v. 1. Physiological part -- v. 2. Philosophical part

Tác giả: Spurzheim, J. G. (Johann Gaspar), 1776-1832 Nhà xuất bản: Boston : Marsh, Capen & Lyon Năm: 1832 Số trang (bản quét): 230 Chủ đề: Phrenology · Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/phrenologyordoct02spur/phrenologyordoct02spur.pdf

Đánh giá

Johann Gaspar Spurzheim (1776–1832) là một trong những người đặt nền cho tướng pháp học (phrenology) — dòng học thuật cho rằng các chức năng tinh thần phân bố thành những "cơ quan" trên vỏ não, và hình dạng sọ phản ánh sự phát triển của chúng. Spurzheim từng là học trò và cộng sự của Franz Joseph Gall, rồi tách ra phát triển hệ thống riêng, thêm thắt số lượng cơ quan và mở rộng phương pháp luận. Việc quy tác phẩm này cho Spurzheim căn cứ vào tên in trên bản, và điều đó không gây tranh cãi.

Cuốn The doctrine of the mental phenomena thuộc giai đoạn cuối đời tác giả; ông qua đời năm 1832, cùng năm bản Boston này ra đời, nên đây là một trong những trước tác được ấn hành vào lúc ông đang ở đỉnh cao ảnh hưởng, đặc biệt sau các chuyến diễn thuyết ở Hoa Kỳ. Dữ kiện thư mục ghi tên hai phần — Physiological part và Philosophical part — nhưng bản lưu đang xét ở đây là v. 1 (physiological part); người đọc cần lưu ý đây không phải toàn bộ tác phẩm, dù số trang (230) và mô tả chỉ đủ để xác nhận phạm vi của tập đang có, không cho biết chi tiết về phần còn lại.

Về truyền bản, bản in của Marsh, Capen & Lyon (Boston, 1832) là minh chứng cho mức độ phổ biến của tướng pháp học ở New England đầu thế kỷ XIX, khi dòng sách này được các nhà xuất bản Mỹ tiếp nhận nhanh chóng. Xuất xứ "Donated by the Howe Library of the Walter E. Fernald Development Center, Waltham, Massachusetts" phản ánh lịch sử sưu tầm của một thiết chế liên quan đến nghiên cứu phát triển và tâm thần học; bản thân chi tiết này cũng nói lên đường đi của tài liệu qua các thư viện chuyên ngành, chứ không cho biết gì về dị bản hay khác biệt văn bản giữa các lần in.

Trong bối cảnh tài liệu, cuốn này đứng chung dòng với các trước tác của Gall và những người kế tục, nhưng tướng pháp học ngày nay bị coi là giả khoa học; giá trị của nó với người học nằm ở vị trí như một chứng tích của tư tưởng khoa học thế kỷ XIX và của lịch sử tâm lý học, thần kinh học, cùng mối liên hệ giữa chúng với tướng mạo học và các lý thuyết về bản chất con người đương thời.