Não tướng học trong mối liên hệ với nhân tướng học — phần I: Tính cách (Phrenology, in Connexion with the Study of Physiognomy)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Book digitized by Google from the library of Harvard University and uploaded to the Internet Archive by user tpb.
Tác giả: Johann Gaspar Spurzheim Nhà xuất bản: Published by Treuttel, Wurtz, and Richter Năm: 1826 Số trang (bản quét): 283
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/phrenologyincon00spurgoog/phrenologyincon00spurgoog.pdf
Đánh giá
Tựa đề nói rõ đây là phần thứ nhất của một khảo luận về "tướng pháp" (physiognomy) đặt trong khuôn khổ não tướng học (phrenology), của Johann Gaspar Spurzheim, in năm 1826 tại London bởi Treuttel, Wurtz và Richter. Spurzheim (1776–1832) là học trò và cộng sự của Franz Joseph Gall; sau khi hai người chia tay khoảng 1813, ông là người hệ thống hoá và truyền bá học thuyết ra ngoài nước Đức, đặc biệt sang Anh và Mỹ. Việc quy tác giả cho cuốn này ít nghi vấn: Spurzheim viết rất nhiều bằng tiếng Anh trong thập niên 1810–1820, và bản 1826 này nằm trong mạch đó. Tuy vậy cần lưu ý giới nghiên cứu vẫn tranh luận về mức độ ông trung thành với Gall và về phần nào của học thuyết là của Gall, phần nào do Spurzheim thêm bớt — chẳng hạn cách phân chia các "cơ quan" và việc mở rộng học thuyết sang lĩnh vực giáo dục, đạo đức.
Về truyền bản, ấn bản đang lưu là một bản số hoá: Google scan từ bản giấy của thư viện Harvard, rồi tải lên Internet Archive qua trung gian một người dùng tên tpb. Điều đó có nghĩa bản này là ảnh chụp của một ấn bản cụ thể, không phải một phiên bản phê bình có đối chiếu dị văn; muốn khảo dị giữa các lần in cùng thời, người đọc phải tự đối chiếu với các bản khác, và số trang 283 chỉ đúng cho ấn bản Harvard này. Cũng vì là bản chụp, các vấn đề như lỗi OCR, thiếu trang, hoặc can thiệp của thư viện vào bản gốc đều có thể ảnh hưởng tới cách đọc.
Đặt trong truyền thống, cuốn này thuộc dòng văn liệu não tướng học thế kỷ XIX — một trào lưu nay bị xem là giả khoa học, nhưng có ảnh hưởng lớn tới tâm lý học, giáo dục, y học pháp lý và văn chương đương thời. Người học quan tâm tới lịch sử khoa học, tư tưởng nhân học thế kỷ XIX, hay việc du nhập "tướng pháp" vào Đông Á cũng cần biết tới nó như một mắt nối trong chuỗi truyền bá ấy.