Não tướng học trong mối liên hệ với nhân tướng học (Phrenology in Connexion with the Study of Physiognomy)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Available at the Bibliothèque interuniversitaire de santé (Paris).See this resource in Medica digital library : 24155.
Tác giả: SPURZHEIM, Johann Gaspar Nhà xuất bản: Boston : Marsh, Capen and Lyon Năm: 1833 Số trang (bản quét): 431 Chủ đề: Phrénologie
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/BIUSante_24155/BIUSante_24155.pdf
Đánh giá
Johann Gaspar Spurzheim (1776–1832) là học trò và cộng sự của Franz Joseph Gall, người cùng Gall đặt nền cho hệ thống "sọ tướng học" — phrenology — trước khi tách ra phát triển đường hướng riêng. Sau khi Gall qua đời năm 1828, Spurzheim tiếp tục truyền bá học thuyết ra ngoài nước Đức, đặc biệt sang Anh và Hoa Kỳ. Cuốn sách này thuộc giai đoạn đó: một chuyên luận tiếng Anh nối phrenology với tướng thuật (physiognomy), tức nhánh học thuật chuyên suy đoán tính khí và tư chất qua nét mặt, dáng vẻ bên ngoài. Việc quy tác giả cho Spurzheim ở đây không gây tranh cãi.
Điểm cần lưu ý là bản in năm 1833 tại Boston của Marsh, Capen and Lyon — tức sau khi Spurzheim mất (ông mất cuối 1832 trong chuyến giảng dạy tại Mỹ). Đây là kiểu tái bản hậu tử thường gặp trong dòng sách này, và nội dung có thể được biên tập, rút gọn hoặc ghép từ các bài giảng, bài viết trước đó của tác giả; mối quan hệ chính xác giữa bản in này với các ấn bản Luân Đôn cùng thời đôi khi còn phải đối chiếu mới rõ. Ngoài ra, tựa đề tiếng Anh và tựa gốc tiếng Đức/Pháp của cùng tác phẩm không hoàn toàn trùng khớp, một đặc điểm phổ biến ở các trước tác của Spurzheim lưu hành qua nhiều ngả dịch.
Về mặt truyền thống học thuật, tài liệu này thuộc dòng physio-phrenology đầu thế kỷ XIX — thời kỳ lý thuyết này còn được xem là một ngành nghiên cứu nghiêm túc trong giới y học và triết học tự nhiên Âu châu, trước khi bị khoa học thần kinh hiện đại bác bỏ về cơ sở giải phẫu. Bản đang lưu là bản số hoá thuộc Thư viện Y khoa liên trường đại học Paris (Bibliothèque interuniversitaire de santé), ký hiệu 24155 trong thư viện số Medica, đồng thời có mặt trên Archive.org — tức một bản in thế kỷ XIX nay được phổ biến qua các dự án số hoá y học cổ điển, chứ không phải bản dịch tiếng Việt nào. Người nay tra cứu nó chủ yếu để dựng lại bối cảnh lịch sử của ngành nhân tướng học phương Tây, chứ không phải để tra cứu y văn có giá trị thực hành.