Não tướng học trong mối liên hệ với nhân tướng học, kèm tiểu sử tác giả do Nahum Capen soạn (Phrenology in Connection with the Study of Physiognomy)

Giới thiệu

Tác giả: Spurzheim, J. G. (Johann Gaspar), 1776-1832; Capen, Nahum, 1804-1886 Nhà xuất bản: Boston : Marsh, Capen & Lyon Năm: 1836 Số trang (bản quét): 448 Chủ đề: Spurzheim, J. G. (Johann Gaspar), 1776-1832 · Phrenology · Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/phrenconn00spur/phrenconn00spur.pdf

Đánh giá

Đây là một ấn phẩm tiếng Anh của Johann Gaspar Spurzheim, một trong hai người đặt nền cho khoa tướng học đầu thế kỷ XIX, xuất bản tại Boston năm 1836 do nhà Marsh, Capen & Lyon ấn hành, và được đóng chung với một tiểu sử tác giả do Nahum Capen viết. Spurzheim vốn là học trò và cộng sự của Franz Joseph Gall; hai thầy trò cùng xây dựng hệ thống "sọ tướng học" (phrenology) — cho rằng các năng lực tinh thần cư trú tại những vùng xác định trên não, biểu lộ ra ngoài qua hình dạng sọ — rồi về sau tách ra hoạt động độc lập. Sự quy thuộc tác phẩm này cho Spurzheim là chắc chắn; còn Capen, một nhà xuất bản và văn nhân người Boston, đứng tên với tư cách người viết phần tiểu sử mở đầu chứ không phải đồng tác giả nội dung chính.

Điều đáng lưu ý trong dữ kiện thư mục là sự lệch giữa mô tả và con số ghi trên trang bìa: phần mô tả ghi iv, 367 trang cùng 35 tờ tranh rời, trong khi ô số trang tổng cộng ghi 448. Phần chênh ấy nhiều khả năng là do đánh số khác nhau giữa các phần — tiểu sử, chính văn, phụ lục tranh — và các bản số hóa của Archive.org thường cộng gộp theo cách riêng. Với loại sách có nhiều tờ tranh rời như thế này, thứ tự và tình trạng đầy đủ của các plate cũng hay khác nhau giữa các bản lưu, nên người tra cứu nên đối chiếu trực tiếp bản số hóa nếu cần dẫn chính xác.

Tuy vậy cần tách bạch điều chắc chắn với chỗ còn ngờ. Việc Spurzheim soạn tác phẩm về tướng pháp và liên hệ với sọ tướng học thì học giới thừa nhận rộng rãi; nhưng vị trí của một ấn bản cụ thể trong dòng truyền bản các sách cùng loại của ông — trước hay sau bản nào, có phải bản in lại hay mở rộng gì không — thì dữ kiện hiện có không đủ để khẳng định. Niên đại 1836 lại trùng với năm Spurzheim qua đời khi đang du hành tại Mỹ; lá thư mục này có thể là một trong những ấn phẩm được chuẩn bị nhân chuyến đi đó, nhưng đó là suy đoán chứ không phải điều dữ kiện cho phép nói chắc.

Xét về vị trí truyền thống, sách thuộc kho "Tướng Pháp" và nằm trong dòng tài liệu về hình dung học thân thể vốn phổ biến ở Anh và Mỹ thế kỷ XIX. Nó hữu dụng cho ai muốn theo dấu cách sọ tướng học và tướng pháp được đặt cạnh nhau trong giai đoạn mà cả hai đang được phổ biến rộng rãi tại Hoa Kỳ, cũng như để thấy vai trò của những nhà xuất bản như Capen trong việc phổ biến dòng học thuật ấy.