Dịch Kinh (易經)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Book from Project Gutenberg: 易經 Library of Congress Classification: PL Note: I ching
Tác giả: Anonymous Chủ đề: Chinese classics · Divination -- China
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/pgcommunitytexts25501gut/pg25501.epub
Đánh giá
Kinh Dịch (易經) là văn bản cổ nhất trong bộ Ngũ kinh của Nho gia, đồng thời là tư liệu nền tảng của truyền thống bói toán Trung Quốc. Bản lưu hành phổ biến gồm phần kinh và phần truyện, trong đó phần kinh được cho là hình thành lớp sớm nhất, còn phần truyện gắn với truyền thống chú giải về sau. Không có tác giả cá nhân xác định: truyền thống Nho giáo từ Hán trở đi gán việc đặt quẻ cho Phục Hy, lời quẻ cho Văn Vương, lời hào cho Chu Công, và phần Thập dực cho Khổng Tử, nhưng giới nghiên cứu hiện đại xem đây là những quy thuộc mang tính biểu tượng, niên đại các lớp văn bản còn được tranh luận và thường được đặt trong khoảng từ thời Tây Chu tới Chiến Quốc.
Tên "Anonymous" trên bản lưu không hẳn phản ánh một bản dịch hay bản khắc cụ thể, mà nhiều khả năng là cách ghi của nguồn số hoá đối với một văn bản cổ không có tác giả đích danh. Bản do Project Gutenberg phát hành thuộc dạng văn bản điện tử tiếng Trung, phân loại PL trong khung của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ; đây là ký hiệu chung cho văn học Đông Á, không cho biết bản in gốc hay hệ bản được dùng để số hoá. Người đọc cần lưu ý rằng Kinh Dịch tồn tại nhiều hệ bản khác nhau, tiêu biểu là hệ Vương Bật và hệ của các bản khắc đời Tống, với dị văn đáng kể giữa các truyền bản, cho nên một bản điện tử không kèm chú thích về nguồn bản in thì khó dùng để khảo dị.
Vị trí của Kinh Dịch trong học thuật rất rộng: nó vừa là kinh điển Nho học, vừa là đối tượng của Dịch học (易學) với hàng trăm bộ chú giải qua các đời, vừa là tư liệu được khảo sát trong nghiên cứu tôn giáo và nhân loại học về bói toán. Người học muốn dùng bản này nên đối chiếu với một bản có chú thích niên đại và truyền bản rõ ràng, vì bản số hoá tự do thường chỉ đủ để tiếp cận văn bản gốc, không thay thế được các công trình khảo chứng.