Nông dân, người hành hương và những lời khấn thiêng: nghi lễ và cõi siêu nhiên trong tín ngưỡng dân gian Karelia (Peasants, Pilgrims, and Sacred Promises)

Giới thiệu

Lying on the border between eastern and western Christendom, Orthodox Karelia preserved its unique religious culture into the 19th and 20th centuries, when it was described and recorded by Finnish and Karelian folklore collectors. This colorful array of ritulas and beliefs involving nature spirits, saints, the dead, and pilgrimage to monasteries represented a unigue fusion of official Church ritual and doctrine and pre-Christian ethnic folk belief. This book undertakes a fascinating exploration into many aspects of Orthodox Karelian ritual life: beliefs in supernatural forces, folk models of illness, body concepts, divination, holy icons, the role of the ritual specialist and healer, the divide between nature and culture, images of forest, the cult of the dead, and the popular image of monasteries and holy hermits. It will appeal to anyone interested in popular religion, the cognitive study of religion, ritual studies, medical anthropology, and the folk traditions and symbolism of the Balto-Finnic peoples.

Năm: 2002 Chủ đề: pilgrimage · karelia · forest · pre-christian · illness · death · Animism · Cattle · Divination · Folk religion · Haltija · Monastery · Orthodoxy · Supernatural · book

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/oapen-20.500.12657-32110/9789517465786_peasants_pilgrims-REVISED.pdf

Đánh giá

Cuốn sách này là một chuyên khảo dân tộc học - tôn giáo, khảo sát đời sống nghi lễ và tín ngưỡng của người Karelia theo Chính thống giáo, một cộng đồng nằm ở vùng biên giới giữa Kitô giáo Đông và Tây. Tác phẩm thuộc dòng nghiên cứu folklore học Bắc Âu, kết hợp phương pháp sưu tầm văn học dân gian với phân tích nhân học tôn giáo, vốn được giới học thuật Phần Lan và Karelia phát triển mạnh trong thế kỷ XX. Đây không phải sách bói toán theo nghĩa thực hành, mà là công trình nghiên cứu về bói toán như một thực hành tôn giáo dân gian, nên việc xếp vào kho Bói Toán nhiều khả năng phản ánh nội dung chuyên biệt về divination hơn là bản chất toàn bộ tác phẩm.

Tác giả quy thuộc cho cuốn sách này gắn với mạng lưới học giả nghiên cứu tôn giáo dân gian Phần Lan - Karelia, nhưng dữ kiện thư mục hiện có không nêu tên cá nhân cụ thể, nên không thể khẳng định hay phủ định điều gì về tiểu sử tác giả. Năm xuất bản 2002 đặt tác phẩm vào giai đoạn hậu kỳ của truyền thống nghiên cứu này, khi tư liệu sưu tầm từ thế kỷ XIX - XX đã được hệ thống hóa và phân tích lại bằng lý thuyết nhân học đương đại. Cách tiếp cận như mô tả cho thấy sách quan tâm tới mô hình dân gian về bệnh tật, khái niệm về thân thể, vai trò thầy cúng - thầy thuốc và các chuyên gia nghi lễ, chứ không chỉ dừng ở việc thuật lại phong tục.

Về truyền bản, đây là ấn phẩm tiếng Anh lưu hành trong môi trường học thuật quốc tế, có thể đã được chuyển ngữ hoặc biên tập từ nghiên cứu gốc bằng tiếng Phần Lan hoặc một ngôn ngữ Bắc Âu khác. Dữ kiện hiện có không đủ để xác định dịch giả, nhà xuất bản hay số trang, cũng không cho biết có bao nhiêu bản in hay dị bản giữa các lần tái bản. Người đọc cần lưu ý rằng với loại tài liệu dân tộc học dựa trên tư liệu lưu trữ sưu tầm, vấn đề quy thuộc niên đại và xuất xứ từng đơn vị tư liệu thường còn nhiều điểm tranh luận trong giới nghiên cứu, và cách hiểu phổ biến vẫn là coi chúng phản ánh tầng văn hóa dân gian đã được ghi nhận trong thế kỷ XIX - XX hơn là di tồn nguyên vẹn từ thời tiền Kitô giáo.

Vị trí của sách nằm trong cụm công trình về tôn giáo dân gian vùng biên giới Chính thống giáo, nơi tín ngưỡng tự nhiên, thánh nhân, người chết và hành hương tu viện đan xen với nghi lễ Giáo hội chính thức. Người học muốn hiểu cách folklore học Phần Lan đối diện với mảng tư liệu Chính thống giáo Karelia, cũng như cách một nền tôn giáo dân gian địa phương được định hình trong giao thoa Đông - Tây, có thể xem đây là một đầu mối tham chiếu thuộc loại chuyên sâu.