Pathetism — con người xét theo hình thể, sự sống, cảm giác, linh hồn, tâm trí, tinh thần (Pathetism)

Giới thiệu

Book digitized by Google from the library of Harvard University and uploaded to the Internet Archive by user tpb.

Nhan đề gốc: Pathetism: man considered in respect to his form, life, sensation, soul, mind, spirit; giving the rationale of those laws which produce the mysteries, miseries, felicities, of human nature. Psychology, phrenology, pneumatology, physiognomy, pathognomy, physiology ... An essay toward a correct theory of mind, with directions for demonstrating its truthfulness Tác giả: Sunderland, La Roy, 1802-1885 Nhà xuất bản: Boston, White & Potter Năm: 1847 Số trang (bản quét): 166

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/pathetismmancon00sundgoog/pathetismmancon00sundgoog.pdf

Đánh giá

La Roy Sunderland (1802–1885) là giáo sĩ Giám Lý người Mỹ, nổi tiếng trước hết với hoạt động chống chế độ nô lệ và các trước tác luận chiến, về sau chuyển sang nghiên cứu hiện tượng thôi miên và các trạng thái ý thức dị thường. Cuốn Pathetism, in tại Boston năm 1847, thuộc giai đoạn ông rời xa thần học hệ thống để xây dựng một lý thuyết riêng về mối liên hệ giữa thể xác, sinh lực, cảm giác và tinh thần. Cần phân biệt: bản đang lưu chỉ 166 trang, còn những lần in sau của cùng tựa sách thường dày hơn đáng kể, nên đây nhiều khả năng là bản in đầu hoặc một trong những bản in sớm của tác phẩm.

Chữ "pathetism" là thuật ngữ do chính Sunderland đặt, dùng để chỉ hệ thống lý giải của ông về những hiện tượng mà đương thời thường gọi là mesmerism hay "thôi miên động vật"; nó nằm trong cùng dòng tư liệu thế kỷ XIX bàn về mesmerism, spiritualism và các trạng thái xuất thần, tức những gì sau này được quy vào tâm lý học và tâm bệnh học. Vị trí của cuốn sách trong dòng đó còn tranh luận: có học giả xem Sunderland là người góp phần đưa mesmerism vào khuôn khổ sinh lý học thực nghiệm, cũng có người chỉ xem ông là tác giả phổ biến kiến thức nửa khoa học. Cách hiểu phổ biến hiện nay nghiêng về khả năng thứ hai, đồng thời ghi nhận vai trò của ông như người đề xướng thuật ngữ và gây ảnh hưởng tới các nhóm theo mesmerism ở Mỹ.

Về truyền bản, bản đang lưu là bản số hoá của Google thực hiện từ một quyển thuộc Thư viện Đại học Harvard, sau đó đưa lên Internet Archive; kho xếp vào mục Tướng Pháp nhiều khả năng vì nội dung bàn về quan hệ thân–tâm và các biểu hiện qua hình thể, chứ không phải vì đây là sách tướng học theo nghĩa cổ điển. Việc so sánh dị văn giữa các bản in khác nhau chưa thể thực hiện trên cơ sở dữ kiện hiện có, nhưng người tra cứu nên lưu ý rằng các tựa sách cùng loại thời kỳ này thường được nối bản và mở rộng qua nhiều lần in, nên số trang khác nhau giữa các bản là chuyện bình thường.