Khuôn mặt chúng ta từ cá đến người: phòng tranh chân dung tổ tiên xa xưa, kèm lược sử những nét đẹp nhất của ta (Our Face from Fish to Man)

Giới thiệu

Tác giả: Gregory, William K. (William King), 1876- Nhà xuất bản: New York, London, G.P. Putnam's Sons Năm: 1929 Số trang (bản quét): 388 Chủ đề: Evolution · Human beings · Face · Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/ourfacefromfisht00greg/ourfacefromfisht00greg.pdf

Đánh giá

William King Gregory (1876–1970) là nhà giải phẫu học so sánh và cổ sinh vật học người Mỹ, gắn bó lâu năm với Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ, nơi ông phụ trách các bộ sưu tập cổ sinh vật có xương sống và động vật học so sánh. Hướng nghiên cứu của ông tập trung vào sự tiến hoá của bộ xương, đặc biệt hộp sọ và bộ răng của linh trưởng, và ông thuộc nhóm học giả đầu thế kỷ XX nỗ lực nối giải phẫu so sánh với bằng chứng hoá thạch để dựng lại lịch sử tiến hoá của người. Cuốn sách này nằm trong mạch đó, trình bày như một "phòng trưng bày chân dung" về tổ tiên và họ hàng xa của loài người.

Điểm đáng lưu ý về mặt thư mục là sự lệch pha giữa nhan đề và cách xếp kho: sách mang tựa đề nói về khuôn mặt, nhưng lại được định vào mục Tướng Pháp. Cách phân loại ấy phản ánh thói quen của thư viện phương Đông, khi những tác phẩm bàn về hình thái khuôn mặt — dù từ góc độ giải phẫu tiến hoá — thường bị gom chung với sách tướng số và nhân tướng học. Về nội dung, Gregory đi từ cá tới người, nhưng điểm tựa của ông là giải phẫu học chứ không phải thuật xem tướng; các chủ đề gán cho sách (evolution, face, physiognomy) cho thấy người biên mục đã ghi nhận cả hai mặt ấy.

Xét vị trí trong truyền thống, đây là một trong nhiều tác phẩm phổ biến khoa học về tiến hoá người xuất hiện nở rộ sau thuyết Darwin, cùng dòng với các sách viết cho độc giả có học nhưng không chuyên. Phần "Literature cited" ở tr. 247–260 cho thấy tác giả có dẫn nguồn học thuật nghiêm túc, dẫu bản thân cuốn sách mang tính đại chúng nhiều hơn chuyên khảo. Một hạn chế cố hữu: đây là ấn phẩm năm 1929, ra đời trước nhiều bước ngoặt của ngành cổ nhân học và di truyền học quần thể, nên các quan niệm về nguồn gốc loài người trong sách phản ánh trình độ hiểu biết đương thời, không phải tình trạng tranh luận hiện nay.