Nhân tướng học mới, hay dấu hiệu tính cách biểu lộ qua khí chất và hình thể (New Physiognomy)

Giới thiệu

Tác giả: Wells, Samuel R. (Samuel Roberts), 1820-1875 Nhà xuất bản: New York : Fowler & Wells Co. Năm: 1894 Chủ đề: Physiognomy · Phrenology · Character

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/101619594.nlm.nih.gov/101619594.pdf

Đánh giá

Cuốn sách này mang tựa đầy đủ New Physiognomy, or, Signs of Character, as Manifested through Temperament and External Forms, and Especially in "the Human Face Divine", do Samuel R. Wells (1820-1875) đứng tên, in năm 1894 tại New York bởi Fowler & Wells Co. Đây là một trong những bộ tướng pháp (physiognomy) tiếng Anh đồ sộ nhất thế kỷ XIX, gắn chặt với trào lưu tướng thuật khoa học giả hiệu thời Victoria, trong đó tướng mặt được giải thích qua khí chất (temperament) và các dạng thể chất bên ngoài, kết hợp với khung lý thuyết của thuật xem tướng sọ (phrenology). Chữ "New" trong tựa không phải ngẫu nhiên: sách định vị mình như một bản cập nhật của truyền thống tướng pháp cổ điển — vốn bắt nguồn từ các trước tác Hy-La và được phục hưng ở châu Âu thế kỷ XVIII–XIX — nay đặt trong môi trường tri thức Mỹ, nơi tướng pháp pha trộn với phrenology và phong trào cải cách xã hội.

Việc cuốn sách tuy ghi tên Wells nhưng ra đời năm 1894, tức gần hai thập niên sau khi ông mất, là điểm cần lưu ý về mặt quy thuộc và truyền bản. Samuel Roberts Wells là nhà xuất bản, biên tập viên và tác giả phổ thông hoá của dòng Fowler & Wells ở New York, gắn bó với anh em Orson Squire Fowler và Lorenzo Niles Fowler — những tên tuổi trung tâm của phong trào phrenology Hoa Kỳ. Ấn bản 1894 nhiều khả năng là một lần tái bản hoặc tái cấu trúc hậu sự do nhà Fowler & Wells Co. thực hiện, nên mức độ can thiệp biên tập và việc quy hoàn toàn nội dung cho Wells đến đâu vẫn là chỗ học giới chưa hoàn toàn thống nhất. Nói cách khác, đây là một văn bản có dấu vết của nhiều bàn tay qua thời gian, không hoàn toàn là tác phẩm của một tác giả duy nhất ở một thời điểm duy nhất.

Về hình thức, ấn bản này dày 768 trang khổ 21 cm, kèm hơn một nghìn minh hoạ — con số này tự nó cho thấy đặc trưng của dòng sách: hình vẽ khuôn mặt, đầu, dáng thể chất giữ vai trò minh hoạ lập luận, và chính hệ minh hoạ phong phú ấy khiến các bản in khác nhau của cùng một tựa có thể khác biệt về chi tiết. Sách có thư mục tham khảo và bảng tra, dấu hiệu của một công trình cố ý trình bày như khảo cứu có hệ thống chứ không thuần tuý bí truyền. Người đọc bản số hoá cần biết rằng tình trạng "hơn một nghìn hình" là thông tin do nhà xuất bản công bố, và số lượng minh hoạ thực tế giữa các lần in có thể chênh lệch.

Đặt trong kho tướng pháp, cuốn này thuộc nhánh tướng pháp phương Tây giao thoa với phrenology, khác về nguồn gốc và phương pháp với tướng pháp phương Đông (như tướng học Trung Hoa hay Ấn Độ) mà thư viện cũng lưu. Giá trị tra cứu của nó nằm ở chỗ nó đại diện cho giai đoạn tướng pháp được phổ biến rộng rãi như một thứ "khoa học về tính cách" trong xã hội Mỹ thế kỷ XIX, trước khi bị khoa học thực nghiệm gạt ra ngoài. Ai nghiên cứu lịch sử tướng thuật, lịch sử tâm lý học đại chúng, hay quan hệ giữa in ấn và tri thức bình dân thời Victoria, đều cần biết tới nó như một mẫu hình tiêu biểu của dòng sách Fowler & Wells.