Lục Nhâm Đồ Tượng, 六壬圖像

Giới thiệu

Lục Nhâm Đồ Tượng, bản sao màu thời Thanh. 1770.六壬圖像.二十四卷.清.彩繪鈔本

Tác giả: Khuyết danh Năm: 1770 Chủ đề: Lục Nhâm Đồ Tượng · 六壬圖像 · Thanh · Thuật số · Viên Thông

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/20260504_20260504_1308/%E5%85%AD%E5%A3%AC%E5%9C%96%E5%83%8F.%E4%BA%8C%E5%8D%81%E5%9B%9B%E5%8D%B7.%E6%B8%85%E5%BD%A9%E7%B9%AA%E9%88%94%E6%9C%AC.pdf

Đánh giá

Lục Nhâm là một trong ba môn của Tam Thức, bên cạnh Thái Ất và Kỳ Môn Độn Giáp, chuyên dùng để bố quẻ và đoán sự việc theo can chi, nhật nguyệt và thần sát. Bộ Lục Nhâm Đồ Tượng thuộc dòng tài liệu hình đồ minh họa cho phép lập quẻ ấy: chữ "đồ tượng" trong tựa cho biết nội dung chủ yếu là tranh vẽ, bản đồ bàn quẻ và hình minh họa đi kèm, khác với các bản thuần văn tự như Đại Lục Nhâm Đại Toàn hay Lục Nhâm Tất Pháp. Đây là kiểu sách được vẽ tay để tiện đối chiếu khi học và hành nghề, vốn lưu hành trong giới thuật số chứ không phải ở tầng thư tịch chính thống của Nho gia.

Bản đang lưu là sao chép tay có tô màu thời Thanh, ghi năm 1770, khuyết danh. Việc khuyết tác giả không có gì lạ với loại sách này: hình đồ Lục Nhâm thường được truyền qua nhiều đời thầy nghề, người sau bổ sung, nên quy thuộc về một cá nhân cụ thể vốn đã khó, và học giới cũng không thống nhất về nguồn gốc của những bộ đồ tượng tương tự. Ngay cả niên đại 1770 cũng nên hiểu là mốc của bản chép hiện có, không hẳn là năm thành thư. Các bản Lục Nhâm hình vẽ thường có dị văn và khác biệt về cách bài trí đồ hình giữa các lần sao, do người chép tự thêm bớt theo truyền thừa của mình.

Với người học Tam Thức, bộ này đáng lưu ý ở chỗ nó thuộc nhánh thực hành có minh họa, thường được đặt cạnh những bộ lý thuyết cùng dòng để đối chiếu cách an bàn và luận đoán. Việc có bản màu cho thấy đây là loại tài liệu được dùng trong giảng dạy và truyền nghề, nơi màu sắc và đường nét đồ hình có chức năng phân biệt vị trí, phương hướng và thần sát. Cần phân biệt rõ: bản màu này là tư liệu của một dòng truyền riêng, không đại diện cho toàn bộ truyền thống Lục Nhâm.