Kiyafetü'l-İnsaniyye fi Şemaili'l-Osmaniyye — Nhân tướng học, hay diện mạo các vị vua Ottoman

Giới thiệu

Kiyafetu'l-Insaniyye fi Sema'ili'l-Osmaniyye / Human Physiognomy or The Features of the Ottomans

Tác giả: Ertugrul Zekai Okte Nhà xuất bản: TTT VAKFI YAYINLARI Năm: 1998 Số trang (bản quét): 298

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/details/kiyafetulinsaniy0000ertu

Đánh giá

Đây là một khảo luận về nhân tướng học (physiognomy), đặt trong truyền thống khoa học Hồi giáo Ottoman. Tựa gốc Ả Rập – Thổ hỗn hợp, Kiyafetu'l-Insaniyye fi Sema'ili'l-Osmaniyye, ghép hai lớp từ vựng: kiyafe (nhân tướng) và sema'il (diện mạo, tướng mạo), với định ngữ Osmaniyye chỉ đối tượng khảo sát là người Ottoman. Việc bản lưu hành bằng tiếng Anh cho thấy đây là ấn bản song ngữ hoặc dịch phục vụ độc giả ngoài Thổ Nhĩ Kỳ, do TTT Vakfı — một tổ chức văn hóa – xuất bản tại Istanbul năm 1998.

Ertugrul Zekai Ökte (1926–2010) là nhà nghiên cứu sử liệu và văn bản học Ottoman, gắn với các công trình biên khảo gia phả, thư tịch và tư liệu lưu trữ. Tuy vậy, cần phân biệt hai khả năng: Ökte có thể là tác giả của phần khảo cứu, hoặc chỉ là người phiên âm, chuyển tự và giới thiệu một văn bản cổ hơn. Đằng sau tựa sách, nhiều khả năng tồn tại một luận thuyết nhân tướng Ottoman tiền cận đại, vốn được sao chép và lưu truyền trong các tuyển tập. Nếu vậy, vai trò của Ökte gần với người hiệu đính hơn là tác giả nguyên thủy.

Nhân tướng học Hồi giáo – Ottoman hình thành từ sự giao thoa giữa di sản Hy Lạp (giả Aristotle, Polemon xứ Laodicea) và các bộ luật tướng Ả Rập – Ba Tư như Firasa của Fakhr al-Din al-Razi hay Qiyafat al-insan. Ở Ottoman, bộ môn này gắn với nhu cầu tuyển chọn quan lại, quân nhân và nô bộc, nên vừa mang tính bác học vừa mang tính ứng dụng. Cuốn sách thuộc dòng đó, không phải trước tác triết học thuần túy.

Tình trạng văn bản còn nhiều điểm chưa ngã ngũ: nguồn gốc bản thảo nền, niên đại biên soạn và mức độ can thiệp của người biên tập đều cần đối chiếu bản in với thư tịch Ottoman.