Sáng tạo mặt nạ: mặt nạ Pende và tướng mạo trong văn hoá châu Phi (Inventing Masks)

Giới thiệu

Inventing masks

Tác giả: Z. S. Strother Nhà xuất bản: University of Chicago Press Năm: 1998 Số trang (bản quét): 394 Chủ đề: Masks, Pende. · Pende (African people) -- Social life and customs. · Physiognomy in art -- Congo (Democratic Republic) · Sculptors -- Congo (Democratic Republic) -- Biography. · Masquerades -- Congo (Democratic Republic) -- History. · Aesthetics, African.

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/details/inventingmasksag00stro

Đánh giá

Z. S. Strother, Inventing Masks, Chicago: University of Chicago Press, 1998, 394 trang, bản tiếng Anh. Đây là chuyên khảo nhân học nghệ thuật về mặt nạ của người Pende (Cộng hòa Dân chủ Congo), đặt trọng tâm vào quan hệ giữa thợ tạc tượng, thị hiếu thẩm mỹ bản địa và việc hành nghề múa mặt nạ. Sách nằm trong dòng nghiên cứu nhân học nghệ thuật châu Phi phát triển mạnh từ nửa sau thế kỷ XX, gắn với các tên tuổi như Frans Olbrechts, Albert Maesen hay sau này là những người đặt vấn đề tác giả và tiểu sử nghệ nhân thay vì chỉ phân loại phong cách.

Strother là nhà nghiên cứu nghệ thuật châu Phi, từng làm việc tại Zaire/Congo; công trình dựa trên điền dã của chính tác giả, nên phần tư liệu về các nghệ nhân Pende mang tính sơ cấp. Cần lưu ý rằng truyền thống tạc mặt nạ Pende vốn được giới sưu tầm phương Tây biết đến qua các phân loại phong cách gắn với địa danh, và chính cách quy gán phong cách theo nhóm địa phương ấy đã bị phê bình trong các nghiên cứu hậu thuộc địa; Strother tiếp cận theo hướng khác, nhấn vào lựa chọn sáng tạo của cá nhân thợ. Điều này đặt sách vào cuộc tranh luận còn tiếp diễn về mức độ ổn định của "phong cách bộ tộc" trong nghệ thuật châu Phi.

Về truyền bản, bản đang lưu là ấn bản tiếng Anh của University of Chicago Press, không phải bản dịch từ ngôn ngữ khác; một số hình ảnh và phụ lục trong sách gắn chặt với tư liệu điền dã gốc.

Trong tương quan tài liệu, sách đáng chú ý cho người học về mặt nạ và điêu khắc châu Phi vì đưa tiểu sử nghệ nhân và phê bình thẩm mỹ bản địa vào trung tâm, chứ không chỉ mô tả hình thức. Việc phân loại trong kho theo mục "Tướng Pháp" có thể phản ánh cách xếp cũ của thư viện hơn là nội dung thực của sách, nên khi tra cứu cần đối chiếu với chủ đề thật của tài liệu.