Tuệ giác và nghệ thuật trong thuật chiêm đoán châu Phi (Insight and Artistry in African Divination)

Giới thiệu

"Focusing on the role of artistry in African divination rituals, this book's fifteen essays by leading scholars reveal the similarities and differences in the practices of a wide range of sub-Saharan cultures. While suggesting that a shared tradition underlies the religious and artistic expressions of the Yoruba, Luba, Chokwe, Yaka, Pende, Punu, Guro, and other peoples of the region, the contributors also document variation in words, sounds, and gestures as well as in the ritual artifacts themselves - not only from one divination system to another but also within individual communities."--Jacket

Nhà xuất bản: Washington : Smithsonian Institution Press Năm: 2000 Số trang (bản quét): 250 Chủ đề: Divination -- Africa, Central · Art, Black -- Africa, Central · Divination -- Africa, West · Art, Black -- Africa, West · Art, Black · Divination · Fortune-telling · Arts · Rituals · Central Africa · West Africa · Westafrika · Zentralafrika · Africa

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/details/insightartistryi0000unse

Đánh giá

Đây là một tập tiểu luận do nhà xuất bản Smithsonian Institution Press ấn hành năm 2000, hợp thành bởi mười lăm bài viết của nhiều học giả, lấy nghệ thuật làm trục khảo sát các nghi lễ bói toán ở châu Phi hạ Sahara. Tựa đề nói thẳng vào hai mối quan tâm song hành: nhận thức luận của việc đoán định và tính tạo tác của các phương tiện dùng trong nghi lễ. Lối tiếp cận này đặt bói toán vào lãnh vực nghiên cứu tôn giáo và nghệ thuật học hơn là chỉ mô tả tập tục, và trong giới nhân học nghệ thuật châu Phi, hướng đi ấy đã thành một mạch tương đối ổn định từ cuối thế kỷ hai mươi.

Các dân tộc được nêu trong phần giới thiệu bìa sách trải rộng trên nhiều vùng văn hóa: Yoruba ở Tây Phi, cùng Luba, Chokwe, Yaka, Pende, Punu, Guro và những cộng đồng khác thuộc lưu vực Congo và lân cận. Việc đặt chúng cạnh nhau ngụ ý một truyền thống chia sẻ nào đó, nhưng chính các tác giả cũng ghi nhận sự khác biệt trong lời nói, âm thanh, cử chỉ và ở bản thân đồ tạo tác nghi lễ, khác biệt không chỉ giữa hệ thống bói này với hệ thống khác mà ngay trong nội bộ một cộng đồng. Đây là điểm cần lưu ý khi quy thuộc: cái gọi là "truyền thống chung" ở đây là giả thuyết làm việc, không phải một thực thể đã được chứng minh đồng nhất.

Sách có thư mục tham khảo và bảng tra cứu, cho thấy đây là công trình biên tập theo chuẩn học thuật, không phải khảo tả duy nhất một tác giả. Người viết chú giải này chưa đọc toàn văn, nên không thể bàn tới nội dung từng bài; những gì có thể khẳng định chỉ dừng ở cấp độ cấu trúc và định hướng của tập sách.

Với người học về bói toán phương Đông, cuốn này ít có quan hệ trực tiếp về mặt truyền bản hay thuật ngữ, nhưng hữu ích như một trường hợp so sánh về cách nghiên cứu bói toán như thực hành văn hóa có tính tạo tác. Nó thuộc dòng tài liệu nhân học nghệ thuật, xếp cạnh các chuyên khảo về Yoruba Ifá và về các hệ thống đoán định Trung-Nam Phi.

Mục lục

The cultural tradition of the African forests / Wyatt MacGaffey Recasting divination research / Philip M. Peek Telling and foretelling: African divination and art in wider perspective / John Mack Muslim divination and the history of religion of sub-Saharan Africa / Louis Brenner Proofs and promises: setting meaning before the eyes / Mary Nooter Roberts Difficult decisions, perilous acts: producing potent histories with the Tabwa boiling-water oracle / Allen F. Roberts Smells and bells: the role of skepticism in Pende divination / Z.S. Strother The slit-drum and body imagery in mediumistic divination among the Yaka / René Devisch Art and divination among Chokwe, Lunda, Luvale, and other related peoples of northwestern Zambia / Manuel Jordán Divination as a fundamental organizing principle in equatorial Africa / Alisa LaGamma Where the mouse is omniscient: the mouse oracle among the Guro / Lorenz Homberger Variations on a theme: ritual, performance, intellect / Barry Hallen Continuity and change in the verbal, artistic, ritualistic, and performance traditions of Ifa divination / Wande Abimbola Riding the horse of praise: the mounted figure motif in Ifa divination sculpture / Rowland Abiodun