Tăng San Bốc Dịch — bản Anh ngữ (Increase and Delete Divination)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
"Adding and deleting divination" is a textbook that must be read in ancient Chinese copper divination. Ancient Chinese copper divination has been popular in China for 2,000 years. It was invented by Mr. Jingfang in ancient China. It is a kind of divination that predicts the future by tossing three coins. The book "increase, delete and change" is entitled "the Old Man of Wild Crane". This book was completed by Li Wenhui (Jue Zi) of the Qing Dynasty in the 29 year of Emperor Kangxi (1690) according to the manuscripts of Yehe elderly manuscripts and combined with his own practical experience for many years. At present, the earliest version can be seen is the 30-year edition of Kangxi.
Tác giả: The Old Man of Wild Crane, Qing Dynasty Chủ đề: Divination
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/increase-and-delete-divination/increase%20and%20delete%20divination.pdf
Đánh giá
Tăng San Bốc Dịch (增刪卜易) là một trong những tài liệu nhập môn có ảnh hưởng nhất của lối bói bằng ba đồng tiền, tức lục hào, một nhánh của thuật bói toán Trung Quốc cổ gắn với hệ thống can chi và bát quái. Sách được ghi tên "Dã Hạc lão nhân" đời Thanh, nhưng cách quy thuộc này cần đọc thận trọng: giới nghiên cứu cũng như lời tự thuật trong nhiều bản đều cho rằng Lý Văn Huy (tự Giác Tử) soạn lại vào năm Canh Ngọ, niên hiệu Khang Hy thứ 29 (1690), dựa trên bản thảo cũ của một tác giả ẩn danh mà ông gọi là lão nhân họ Dã, kết hợp kinh nghiệm thực hành của chính mình. Tên "Dã Hạc lão nhân" vì vậy vừa là bút hiệu vừa là cách truy nguyên nguồn gốc, khiến việc phân định ai viết phần nào giữa bản thảo gốc và phần Lý Văn Huy bổ sung đến nay vẫn không rõ ràng.
Về truyền bản, các nghiên cứu hiện có ghi nhận bản in sớm nhất còn thấy được là bản khắc năm Khang Hy thứ 30 (1691), tức chỉ một năm sau khi sách được cho là hoàn thành; khoảng cách ngắn ấy khiến một số học giả đặt nghi vấn về niên đại và quá trình hình thành văn bản, nhưng cách hiểu phổ biến vẫn theo mốc 1690 mà chính sách nhắc tới. Qua các đời in sau, văn bản ít nhiều có dị văn và thứ tự chương mục khác nhau giữa các bản, nên người tra cứu cần đối chiếu bản đang có với các bản khác khi cần trích dẫn chính xác.
Sách thuộc dòng lục hào, cùng hệ với các tác phẩm bói Dịch lưu hành từ đời Hán về sau, và được xem là bộ giáo trình nhập môn mà người học lối bói bằng ba đồng tiền thường được khuyên đọc trước. Sách lưu hành bằng tiếng Trung; thông tin về dịch bản sang tiếng Việt hay các ngôn ngữ khác không có trong dữ kiện đang có, nên không thể khẳng định.