Nhân tướng học có minh hoạ (Illustrated Physiognomy)

Giới thiệu

60 p. 23 cm

Tác giả: Willis, Alfred E. [from old catalog] Nhà xuất bản: Chicago [Cameron, Amberg & co., printers] Năm: 1880 Số trang (bản quét): 78 Chủ đề: Physiognomy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/illustratedphysi00will_2/illustratedphysi00will_2.pdf

Đánh giá

Tựa đề đã Việt hoá "Illustrated physiognomy" ứng với một ấn phẩm tiếng Anh in tại Chicago năm 1880, do Cameron, Amberg & Co. đứng tên nhà in. Tác giả ghi trên bản là Alfred E. Willis, kèm dấu hiệu [from old catalog] — cách ghi của thư viện khi biên mục từ phiếu mục lục cũ, cho thấy việc quy thuộc dựa trên chính trang tựa chứ chưa qua đối chiếu thư mục độc lập. Với dạng sách mỏng, khổ 23 cm, in cho thị trường phổ thông, đây hầu như chắc chắn là một cẩm nang tướng pháp (physiognomy) đại chúng cuối thế kỷ XIX, không phải khảo luận học thuật.

Cần phân biệt dòng này với truyền thống tướng pháp cổ điển. Physiognomy phổ thông thế kỷ XIX ở Mỹ chịu ảnh hưởng của Johann Caspar Lavater qua các bản dịch và phóng tác, rồi hoà lẫn với trào lưu xem tướng — đoán tính khí qua nét mặt, dáng đầu, màu tóc — vốn lưu hành rộng trong giới đọc sách bình dân. Việc ghi tác giả trên trang tựa không tự động xác lập quyền tác giả theo nghĩa hiện đại; nhiều ấn phẩm loại này do nhà in tự biên soạn, tái sử dụng tranh minh hoạ và bản khắc của nhau, nên tình trạng trùng lặp và dị văn giữa các bản là chuyện thường.

Một điểm cần lưu ý về dữ kiện: mô tả thư mục ghi 78 trang, trong khi mô tả hiện có lại ghi 60 trang. Sự chênh lệch này có thể do bản số hoá thiếu tờ, hoặc do hai lần biên mục khác nguồn. Vì cả hai con số đều xuất phát từ cùng một hồ sơ, người tra cứu nên đối chiếu trực tiếp bản sao số hoá trước khi trích dẫn. Bản đang lưu là bản tiếng Anh, không có dấu hiệu của một bản dịch sang ngôn ngữ khác.

Với người học tướng pháp phương Đông, cuốn này có giá trị như một đối chiếu: nó cho thấy nhánh tướng học phương Tây cùng thời cũng đang hệ thống hoá quan sát khuôn mặt theo lối nhân chủng và sinh lý, song dựa trên tiền đề khác với tướng pháp Á Đông về khí, cách cục và vận hạn. Xếp vào kho Tướng Pháp, sách nằm ở rìa dòng tài liệu phương Tây nhập vào, ích cho việc so sánh phương pháp luận hơn là để tra cước chú.