Kinh Dịch (Chu Dịch): quẻ bói cổ điển Trung Hoa — bản dịch trọn vẹn kèm bảng tra (I Ching = Zhou yi)

Giới thiệu

805 p. : 24 cm Includes bibliographical references (p. 794-802)

Nhà xuất bản: London : Vega Năm: 2002 Số trang (bản quét): 810

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/details/ichingzhouyiclas0000unse

Đánh giá

Ấn bản này là bản dịch tiếng Anh Kinh Dịch do NXB Vega (London) phát hành năm 2002, thuộc loại công cụ tra cứu hơn là một công trình chú giải thuần túy: ngoài phần dịch còn có bảng đồng văn (concordance), tức chỉ dẫn đối chiếu từ ngữ giữa các quẻ và hào, phục vụ việc định vị một chữ hay một cụm trong toàn bộ văn bản. Cách trình bày song hành dịch – concordance khiến sách hữu dụng cho người làm tra cứu ngôn ngữ hơn là cho người tìm một lối bình giải.

Một điểm cần nói rõ: dữ kiện thư mục không cho biết người dịch. Điều này đáng chú ý trong trường hợp Kinh Dịch, bởi lịch sử dịch phẩm sang tiếng Anh vốn phân thành nhiều ngả — nhóm theo truyền thống Nho gia chú sớ, nhóm theo hướng tâm linh – bói toán, và nhóm chịu ảnh hưởng của học thuật khảo cổ về bản Mã Vương Đôi. Việc thiếu tên dịch giả và không có bản dịch tiếng Trung kèm theo khiến người đọc khó xác định bản này đứng ở ngả nào; ấn bản Vega 2002 nhiều khả năng là bản tái phát hành của một bản dịch đã có trước đó, nhưng đây là phỏng đoán chưa được dữ kiện xác nhận.

Về phương diện văn bản, cần phân biệt bản dịch với Kinh Dịch như một khối tài liệu lịch sử. Kinh Dịch không phải một văn bản đồng nhất: phần quái từ và hào từ (kinh) khác về niên đại và ngôn ngữ với phần Thập dực (truyện), vốn thường được gắn với Khổng Tử theo truyền thống nhưng giới nghiên cứu hiện nay nói chung không còn cho rằng do một tay ông soạn. Quy tác giả và niên đại của từng lớp đều còn tranh luận. Một bản dịch "complete" tuy vậy thường gộp cả hai phần, và cách dịch phần truyện là chỗ dễ thấy dị biệt nhất giữa các bản.

Sách có thư mục tham khảo ở các trang 794–802, cho thấy người biên soạn có đối chiếu tài liệu thứ cấp và có ý thức học thuật. Độ dày 805 trang trong khổ 24 cm phần nào phản ánh dung lượng concordance chiếm chỗ đáng kể. Trong kho, sách xếp vào mục Kinh Dịch; người học muốn đối chiếu các truyền bản nên đặt bản này cạnh những bản dịch có ghi rõ người dịch và có kèm nguyên văn Hán văn, để thấy chỗ nào là lựa chọn diễn giải của người dịch và chỗ nào là dị văn của bản in.