Kinh Dịch (I Ching - Book of Changes)

Giới thiệu

"Except for the new material added by the editors, the text ... is that published in a second edition of 1899 ... as volume XVI of The sacred books of the East and also designated as part II of the The texts of Confucicianism."

Nhan đề gốc: I ching; Book of changes Tác giả: Legge, James, 1815-1897, tr; Chai, Chu, 1906-1986; Chai, Winberg, ed Nhà xuất bản: New Hyde Park, N.Y., University Books Năm: 1964 Số trang (bản quét): 566 Chủ đề: Confucianism · Philosophy, Chinese · Divination

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/details/ichingbookofchan00legg

Đánh giá

Bản lưu này là ấn bản tiếng Anh của Kinh Dịch do James Legge dịch, được University Books in lại năm 1964 tại New Hyde Park, New York, có Chai Chu và Chai Winberg đứng tên biên tập phần tư liệu mới. Ngoài những gì hai người biên tập thêm vào, phần chính văn vẫn là bản dịch đã ra mắt trong lần in thứ hai năm 1899, khi ấy nằm trong bộ Sacred Books of the East với tư cách quyển XVI, đồng thời được đánh số là phần II của The Texts of Confucianism. Đây không phải một bản dịch mới, mà là một lần tái bản có gia công.

James Legge (1815-1897) là nhà Hán học người Scotland, một trong những người đầu tiên chuyển toàn bộ nhóm kinh điển Nho gia sang tiếng Anh một cách có hệ thống. Bản dịch Kinh Dịch của ông thuộc dòng dịch thuật gắn với truyền thống chú giải Nho giáo, khác với lối tiếp cận về sau của Richard Wilhelm, vốn dựa nhiều hơn vào truyền thống bói toán và được phổ biến rộng ở phương Tây. Vị trí của Legge trong lịch sử Hán học là điều giới nghiên cứu thừa nhận rộng rãi; tuy vậy cách ông xử lý văn bản và chú giải vẫn là đề tài bàn lại trong giới chuyên môn.

Việc quy thuộc và niên đại Kinh Dịch thì không đơn giản. Kinh Dịch là văn bản nhiều tầng, hình thành qua một quãng thời gian dài, với phần kinh và phần truyện (Thập dực) thường được xem là thuộc các giai đoạn khác nhau; truyền thống gán cho Văn Vương, Chu Công và Khổng Tử nay chỉ còn giá trị như cách hiểu truyền đời, không phải kết luận dứt khoát của học giới. Người đọc nên tiếp cận phần này với ý thức rằng quy tác giả và niên đại còn nhiều chỗ tranh luận.

Về truyền bản, ấn bản Legge ra đời từ bối cảnh dịch thuật cuối thế kỷ XIX, khi việc đối chiếu dị bản chưa đạt mức như ngày nay; các bản in lại về sau, trong đó có bản 1964 này, có thể khác nhau chút ít ở phần phụ lục, dẫn luận và ghi chú do người biên tập thêm bớt, còn cốt văn dịch thì theo bản 1899. Cuốn sách thuộc nhóm Nho giáo, triết học Trung Hoa và bói toán, có thư mục tham khảo ở cuối. Với người học, đây là một mốc dịch thuật kinh điển để đối chiếu cùng các bản dịch khác, chứ không phải bản duy nhất hay bản cuối cùng.