Kinh Dịch (I-Ching)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
The James Legge translation of the I-Ching. Reprint of the 1899 edition.
Tác giả: King Wen, 1000 B.C.; Legge, James, 1815-1897 Chủ đề: I-Ching · Book of Changes · James Legge
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/I-Ching/JamesLegge-IChing.pdf
Đánh giá
Bản lưu này là bản dịch Kinh Dịch sang tiếng Anh của James Legge (1815-1897), nhà Hán học người Scotland, một trong những người đặt nền cho việc nghiên cứu kinh điển Trung Hoa ở phương Tây. Việc ghi "King Wen, 1000 B.C." trên bìa phản ánh cách quy thuộc truyền thống: Kinh Dịch vốn được gắn với Văn Vương đời Chu, nhưng giới nghiên cứu ngày nay không coi đó là bằng chứng tác quyền theo nghĩa hiện đại. Kinh Dịch hình thành qua nhiều tầng lớp văn bản trải dài nhiều thế kỷ; phần quái từ và hào từ thường được đặt vào khoảng đầu đời Chu, còn Thập Dực (mười thiên truyện) gắn với Khổng Tử theo truyền thống nhưng việc quy thuộc ấy cũng còn tranh luận. Cách ghi niên đại "1000 B.C." là quy ước thư mục, không phải kết luận của học giới hiện đại.
Legge dịch Kinh Dịch trong bộ The Sacred Books of China, thuộc The Sacred Books of the East do Max Müller chủ biên, và bản dịch được in lần đầu năm 1882. Ấn bản đang lưu là bản tái bản của lần in 1899. Cần phân biệt: dữ kiện thư mục ghi "1899" là năm của ấn bản tái bản, không phải năm công bố bản dịch gốc. Bản dịch của Legge dựa trên truyền thống chú giải Nho gia, đặc biệt là hệ thống Chu Dịch chính nghĩa, và đi kèm phần dẫn luận về nguồn gốc, cấu trúc và lịch sử chú giải của kinh.
Trong truyền thống học thuật phương Tây, bản Legge thuộc nhóm dịch phẩm kinh điển thế kỷ XIX, cùng thời với các bản dịch của Richard Wilhelm (tiếng Đức, 1924) và sau đó là các bản dịch học thuật hiện đại. Người học cần biết tới nó vì đây là một trong những bản dịch tiếng Anh sớm và có ảnh hưởng, đặt Kinh Dịch vào khung Nho giáo kinh điển thay vì khung bói toán hay tâm linh như nhiều bản dịch thế kỷ XX. Các bản in lại về sau có thể có dị văn trong phần chú thích và dẫn luận, nên khi trích dẫn cần đối chiếu với ấn bản gốc trong The Sacred Books of the East.