Bản tính con người nhìn dưới ánh sáng khoa học tự nhiên (Human Nature, Considered in the Light of Physical Science)

Giới thiệu

Tác giả: Weeks, Caleb S Nhà xuất bản: New York, Fowler & Wells co. Năm: 1893 Số trang (bản quét): 260 Chủ đề: Physiognomy · Phrenology · genealogy

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/humannatureconsi00week/humannatureconsi00week.pdf

Đánh giá

Caleb S. Weeks là tên gắn với một số ấn phẩm nửa sau thế kỷ XIX bàn về nhân chủng và đặc điểm thể chất của con người, trong đó cuốn này in tại New York năm 1893 dưới imprint Fowler & Wells. Nhà xuất bản này là đầu mối quen thuộc của dòng tướng pháp và não tướng học Mỹ: Fowler & Wells vốn gắn với anh em Orson và Lorenzo Fowler, những người hệ thống hoá phrenology thành một thứ khoa học ứng dụng phổ biến ở Hoa Kỳ, đồng thời cũng là nhà sách chuyên về các đề tài cải thiện bản thân, sức khoẻ và "khoa học về con người". Việc một tác phẩm của Weeks ra từ nhà này đặt nó vào đúng quỹ đạo ấy, chứ không phải dòng triết học hàn lâm đương thời.

Điều đáng nói về mặt thư mục là sự lệch nhau giữa tựa đề và nội dung được phân loại. Tựa "Human nature, considered in the light of physical science" nghe như một luận thuyết về quan hệ giữa khoa học tự nhiên và bản tính người, nhưng kho lại xếp vào Tướng Pháp, và các đề mục chủ đề ghi kèm là physiognomy, phrenology cùng genealogy. Cách xếp này phản ánh thực tế của dòng sách: những tác giả như Weeks thường mượn ngôn ngữ "physical science" để hợp thức hoá các lập luận về tướng mạo và cấu trúc sọ, một chiến lược phổ biến trong giai đoạn mà phrenology đang mất dần uy tín học thuật nhưng vẫn lưu hành rộng trong văn hoá đại chúng.

Về truyền bản và quy thuộc, dữ kiện hiện có không cho phép nói gì chắc chắn ngoài những gì bản in ghi: một ấn bản duy nhất tại New York năm 1893, khổ 19 cm, phần thân sách đánh số từ [9] đến 240, tức thiếu vài trang đầu trong ký hiệu nhưng không đủ để suy đoán về dị bản. Tên Caleb S. Weeks xuất hiện không nhiều trong thư mục học thuật hiện đại, nên các chi tiết về tiểu sử tác giả, mức độ đóng góp cá nhân so với phần biên tập của nhà xuất bản, đều còn bỏ ngỏ.

Người đọc có nền học thuật nên tiếp cận cuốn này như một tư liệu về lịch sử ý thức hệ hơn là nguồn khoa học. Nó thuộc cùng lớp với các sách của Fowler & Wells, của Samuel Wells và những tác giả phổ biến phrenology ở Mỹ thế kỷ XIX — những tài liệu ngày nay được đọc để hiểu cách một thời kỳ dùng ngôn ngữ khoa học để quy chuẩn hoá con người về mặt thể chất, và để thấy genealogy được ghép vào đó như thế nào trong các lập luận về di truyền tính khí.